İşletme İçinde Oluşturulan Maddi Olmayan Duran Varlıkların Türkiye Muhasebe/Finansal Raporlama Standartlarına Göre Raporlanması

Reporting the Internally Developed Intangible Assets According to Turkish Accounting/Financial Reporting Standards

Özet

Bu çalışmanın amacı, işletme içinde oluşturulan maddi olmayan duran varlıkların Türkiye Muhasebe/Finansal Raporlama Standartları kapsamındaki muhasebeleştirme ilkelerini ortaya koymaktır. Maddi olmayan duran varlıklarla ilgili çok sayıda çalışma olmasına rağmen işletme içinde oluşturulan maddi olmayan duran varlıklarla ilgili çalışma sayısı oldukça sınırlıdır. Bu çalışma literatürdeki bu boşluğu doldurmaya yönelik ele alınmıştır. Çalışmada, TMS: 38 Maddi Olmayan Duran Varlıklar Standardı esas alınarak muhasebeleştirme ilkeleri, uygulamalar yardımıyla gösterilmiştir. Muhasebe kayıtlarına esas alınan hesaplar için Kamu Gözetimi Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumu tarafından yayımlanan Taslak Hesap Planından faydalanılmıştır. Uygulamalar, “fiili maliyet yöntemi” ve “önceden saptanmış maliyet yöntemlerine” göre ayrı ayrı ele alınarak çözümlenmiştir. Taslak Hesap Planındaki hesaplar ile Tekdüzen Hesap Planındaki hesaplar arasındaki farklılıklar incelenmiş ve hangi maliyet yöntemi için muhasebeleştirmede nelere dikkat edilmesi gerektiği değerlendirilmiştir. İşletme içinde oluşturulan maddi olmayan duran varlıklar için araştırma ve geliştirme safhalarındaki masrafların raporlamasında bir takım farklılıklar söz konusudur. Fiili maliyet yöntemi yerine önceden saptanmış maliyet yöntemlerinin kullanılması durumunda dönem sonunda fark hesaplarının kullanılması gerekmektedir. Patent masrafları da dâhil olmak üzere geliştirme sürecinde katlanılan masrafların hangi hesaba yazılması gerektiği taslak hesap planında netlik kazanmıştır. Bununla birlikte, literatürde yer alan söz konusu masrafların nereye yazılması gerektiği sorunu da ortadan kalkmıştır.

Abstract

The aim of this study is to reveal accounting principles internally developed intangible assets in the scope of Turkey Accounting/Financial Reporting Standards. Although there are many studies on intangible assets, the number of studies on internally developed intangible assets is quite limited. This study has been discussed to fill this gap in the literature. In the study, accounting principles are shown with the applications based on TAS: 38 Intangible Assets Standard. The draft chart of accounts published by the Public Oversight Accounting and Auditing Standards Authority was used for the accounts that on the accounting records. The practices were handled and resolved separately according to the "actual cost method" and "predetermined cost methods". The differences between the accounts in the draft chart of accounts and those in the uniform chart of accounts have been examined. It has been evaluated that what should be considered in accounting for which cost method. There are some differences in the reporting of expenses in research and development phases for internally developed intangible assets. If predetermined cost methods are used instead of the actual cost method, it is necessary to use difference accounts at the end of the period. It is clear in the draft chart of accounts to which account the costs incurred in the development process, including the patent costs, should be written. However, the problem of where to write the costs in question has also disappeared.