Dergiler / Business and Economics Research Journal / 2021 / Cilt: 12 - Sayı: 1
Türkiye'de Tüketici ve Üretici Fiyatları Arasındaki İlişkinin Alternatif Tahmin Yöntemleri Kullanılarak Analizi
- Sayfa
- 33–47
- DOI
- —
Özet
Tüketici fiyatları ile üretici fiyatları arasındaki ilişki literatürde tartışılmaktadır. Bu çalışmada Türkiye için söz konusu ilişkinin varlığı ve boyutları, tüketici (TÜFE), üretici (Yİ-ÜFE) ve tarım (TARIM-ÜFE) sektörlerine ilişkin yıllık enflasyon oranları arasında incelenmiştir. 2011 Ocak-2020 Haziran arasındaki dönemin analiz edildiği çalışmada, zaman serilerinin durağanlık özellikleri beş farklı test kullanılarak incelenmiştir. Zaman serileri arasındaki eş-bütünleşme ilişkisi standart Johansen, yapısal kırılmalı Johansen ve yapısal kırılmalı Lütkepol testleri ile araştırılmıştır. Fiyat endeksleri arasındaki ilişkinin kısa dönemli dinamikleri vektör hata düzeltme modeli ile araştırıldıktan sonra, literatürden farklı olarak, uzun dönemli ilişki katsayıları farklı ekonometrik tahmin yöntemleri kullanılarak tahmin edilmeye çalışılmıştır. Elde edilen bulgular, TÜFE, Yİ-ÜFE ve TARIM-ÜFE arasında istatistiksel olarak anlamlı bir eş-bütünleşme ilişkisinin yanında kısa dönemli nedensellik ilişkilerinin de bulunduğunu işaret etmektedir. Uzun dönemde, TARIM-ÜFE ve YİÜFE'den TÜFE'ye doğru etkinin istatistiksel olarak anlamlı ancak küçük boyutlu olduğu, diğer taraftan TÜFE'den TARIM-ÜFE ve Yİ-ÜFE'ye doğru anlamlı ve daha güçlü bir etkinin var olduğu tespit edilmiştir. Bu bulgular ışığında, 2011-2020 yılları arasında Türkiye'de tüketici fiyatları ile üretici fiyatları arasında iki yönlü bir ilişki olduğu, ancak görece tüketici fiyatlarının üretici fiyatlarını daha fazla etkilediği iddia edilebilir
Abstract
The relationship between consumer prices and producer prices has been discussed in the literature. In this study, the existence and dimensions of the relationship in question for Turkey are examined between the consumer (CPI), the producer (D-PPI), and the agricultural sector (AGRPPI) prices. The stationarity characteristics of time series are examined using five different tests in the study in which the period between January 2011 and June 2020 is covered. The cointegration relationship between the time series is investigated with the standard Johansen, Johansen with structural break, and Lütkepol with structural break, and the short-term dynamics of the relationship are analyzed with the Vector Error Correction model. Unlike the literature, the long-term relationship between time series has been estimated using different estimation methods. The findings indicate that there are statistically significant cointegration relationships between them, as well as short-term causality relationships. In the long run, it is determined that the effect from AGR-PPI and D-PPI to CPI is statistically significant but small in size. On the other hand, the effects from the CPI to AGR-PPI and D-PPI are significant and bigger in size. Considering these findings, it can be claimed that a two-way relationship between producer prices and consumer prices are exist in Turkey for 2011-2020 period, but consumer prices have stronger effect on producer prices.