ESK? TÜRK ŞEHR? ÖZKENT

Özet

Kara Derya nehrinin sağ yakasındaki tepelerde Orta Asya'nın en eski şehirlerinden Özkent (Özgön) şehri yer almıştır. Semanî'nin Türk şehirlerinden diye zikrettiği Özkent'in tarihi iki binden fazla yılı içermektedir. İslam müelliflerine göre Özkent mamur ve müstahkem bir şehirdir. Şehir Göçebe Türklerin kapısında yer almış bir ticaret yeriydi. Türkler ticaret yapmak için buraya gelirlerdi. Fergana şehirlerinin Doğu Türkistan, Çin ile olan ticari ilişkileri Özkent'in de yer aldığı eski İpek Yolu üzerinden yapılırdı. Fergana zanaatçıların maharetle yaptıkları çeşitli mallar bu Oş - Özkent - Doğu Türkistan güzergâhı üzerinden şark ülkelerine ihraç edilirdi. Özkent'in en müreffeh ve mamur olduğu devir Karahanlılar'ın devrine rastlamaktadır. Özkent mimarî kompleksi bunun en güzel örneği olup Karahanlı dönemi kültür, sanat ve mimarlığın yüksek seviyesini güzel bir şekilde ortaya koymaktadır. Özkent şehrinin Türk ilim ve kültür tarihine verdiği en büyük armağan kuşkusuz en büyük Türk hukukçularından olan Kâzihan al-Hasan el-Uzcandî elFergani et-Türkî'dir. Bu durum Özkent'in Ortaçağ'da aynı zamanda ilim, kültür ve eğitim merkezlerinden biri olduğunu da göstermektedir

Abstract

Old Turkish City Ozkent The city Ozkent, one of the oldest settlements of Central Asia, is located on the hills which are on the right banks of River Qaradarya. The history of Ozkent, which is regarded as one of the Turkish cities by Semanî, covers a period of more than two thousand years. According to Islamic authors, Ozkent was a prosperous and fortified city. Ozkent was a trade center located on the gates of nomadic Turks. They visited the city for commercial purposes. The commercial relations of Fergana cities and China and East Turkestan were carried out via Silkroad which also included Ozkent. Various types of skillfully produced goods of artisans of Fergana were exported to the eastern lands through Osh-Ozkent-East Turkestan route. During the Karakhanid period, Ozkent lived through its heyday in terms of prosperity. Undoubtedly, the greatest contribution of medieval Ozkent to the Turkish history of scholarship and culture was Kazihan al-Hasan el-Uzcandi el-Ferganî, one of the most prominent jurists of Turkish world. This fact further showed that Ozkent was one of the centers of scholarship, culture and education