Batı Akdeniz'’de Osmanlı korsanlığı ve gaza meselesi

Özet

Bu makalede Osmanlı korsanlığının, özellikle Türkçe literatürün küffara karşı yapılan basit bir din savaşına indirgediği bir gaza kavramı yerine, Akdeniz tarihinin genel ritimleri içerisinde ele almanın önemine dikkat çekmeye çalıştım. Akdeniz’in genelinde görülen bir olguyu Osmanlı Tarihi’ne has kavramlarla açıklamaktansa, tarihçi Müslüman ve Hıristiyan bütün korsan grupları arasındaki benzerlikleri ve Akdeniz’de korsanlığa elverişli şartlar yaratan yapısal faktörleri mercek altına almaya çalışmalıdır. Kısacası, bu korsanların motivasyonlarını, geçmişlerini ve faaliyetlerini titizlikle incelediğimizde, bunları din aşkıyla yanan kutsal savaşçılar olarak yansıtamayacağımızı görmekteyiz. Tam aksine, Osmanlılar, İspanyollar, Müslümanlar ve Hırıstiyanlar’dan çok önceleri de var olan ve ancak Akdeniz’de olgunlaşıp mükemmelleştirildikten sonra Okyanus’lara ithal edilen İç Deniz’in şu kadim mesleği ile uğraşan bu korsanlar her halükarda kendi çıkarlarını gözeten özel girişimcilerden başka bir şey değillerdi.

Abstract

In this essay, I tried to accentuate the importance of analyzing Ottoman corsary in accordance with the general rhythms of the Mediterranean history, rather than within the context of ghaza, a concept that especially Turkish historiography reduced to a Holy War against the infidel. Instead of trying to explain a Mediterranean-wide phenomenon with concepts unique to Ottoman history, the historian should seek to focus on the similarities between different corsair groups on either side of the Mediterranean conflict between Christianity and Islam as well as structural factors that promoted corsary throughout the Mediterranean. In short, a thorough analysis of these corsairs’ motivations, background and activities does not justify their presentation as holy warriors driven by religious zeal. Instead, they were private entrepreneurs who sought self betterment at all cost and engaged in this ancient profession of the Mare Nostrum that existed long before the Ottomans, Spaniards, Muslims or Christians, a profession which matured and was perfected in the Mediterranean before having been exported to the oceans.