Dergiler / Gençlik Araştırmaları Dergisi / 2021 / Cilt: 9 - Sayı: 23
Çocuk, Ergen veya Gençlerde Dijital Oyun Bağımlılığını Araştıran Ulusal Lisansüstü Tezlerin İncelemesi
- Sayfa
- 53–80
- DOI
- —
Özet
Amaç: Bu çalışmada ülkemizde dijital oyun bağımlılığı konusunu ele alan lisansüstü tezlerin türü(yüksek lisans, doktora, tıpta uzmanlık), tamamlandığı anabilim/bilim dalı, örneklem özellikleri(sayı, içerik) gibi bilgiler sayısallaştırılarak ve önemli bulgular derlenerek bir değerlendirmeyapılmıştır. Yöntem: Amaç doğrultusunda YÖK Ulusal Tez Merkezi’nde (tez.yok.gov.tr) Mart 2020’yekadar yayınlanmış olan tezler uygun anahtar sözcük ve arama ölçütleriyle taranmış ve uygunbulunan tezlerin özetleri incelenmiştir. Temel sonuçlar: Yapılan taramada uygun bulunan 98 tezdeğerlendirmeye alınmıştır. Tezlerin büyük çoğunluğunun büyükşehirlerdeki (özellikle İstanbul)ortaokul ve lise öğrencilerinde dijital oyun bağımlılığı düzeyiyle çeşitli demografik ve psikososyaldeğişkenler arasındaki ilişkiyi incelediği bilgisine ulaşılmıştır. Araştırma bulgularının önemliçoğunluğu anne eğitim düzeyi, erken yaşta teknolojik araçlarla tanışma ve gün içinde uzun süre buaraçları kullanma, saldırganlık eğilimi ve davranışı değişkenleriyle dijital oyun bağımlılığı düzeyi/puanı arasında anlamlı ilişki bildirmektedir. Araştırma ve uygulama için öneriler: Erişilen tezlerdeğerlendirildiğinde daha geniş ve kapsayıcı örneklemlerle boylamsal araştırmalar yürütmenin;ergen/genç ve ebeveynlerine/bakım verenlerine yönelik farklı kaynaklar (televizyon, internet,gazete, dış mekan duyuru panoları gibi) üzerinden farkındalık çalışmaları yürütmenin; çeşitliburs, proje hibe programlarıyla geleceğin bilim insanlarını özendirmenin ve dijital oyun bağımlılığıkonusuna yönlendirmenin toplumun gereksinimlerine yönelik daha yararlı sonuçlara ulaştıracağıdüşünülmektedir.
Abstract
Objective: In this study, graduate theses conducted in Turkey, addressing gaming disorder wereexamined. Method: Theses published in YÖK National Thesis Center (tez.yok.gov.tr) until March2020 in accordance with the purpose were scanned with appropriate keywords; and examined thesummaries of the appropriate theses. Results: After eliminating irrelevant ones, 98 theses that werefound appropriate. It has been found that the majority of theses examine the relationship betweendigital game addiction level and various demographic and psychosocial variables in secondary andhigh school students in metropolitan (especially Istanbul). The majority of the research findings reporta significant relationship between the level of mother’s education, meeting technological tools at anearly age and using these tools for a long time, aggression tendency and behavior and digital gameaddiction level/score. Suggestions for research and application: When evaluating the theses reached,carrying out longitudinal studies with larger and inclusive samples; conducting awareness works foradolescents/youths and their parents/caregivers by television, internet, newspaper, outdoor bulletinboards etc.; it is thought that encouraging future scientists with various scholarship, project grantprograms and directing them to gaming disorder will lead to more beneficial results for the needs ofthe society.