Dergiler / Türkiye Tarımsal Araştırmalar Dergisi / 2018 / Cilt: 5 - Sayı: 3
Bazı Tıbbi ve Aromatik Bitkilerin Yem Kalitesi Açısından Değerlendirilmesi
- Sayfa
- 246–252
- DOI
- —
Özet
Bu çalışma, Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nin çayır-mera alanlarında doğal olarak yetişen ve hayvanlar tarafından tüketilen bazı tıbbi ve aromatik bitkilerin yem kalitesini belirlemek amacıyla yürütülmüştür. Araştırmada materyal olarak 2017 yılında toplanan 13 adet farklı tıbbi ve aromatik bitki türü (Mentha spicata, Origanum onites, Thymus kotschyanus, Salvia officinalis, Artemisia sp., Aloysia citriodora, Melissa officinalis, Tanacetum densum, Ocimum basilicum, Satureja hortensis, Mentha piperita, Thymbra spicata ve Phlomis kotschyana) kullanılmıştır. Her tür için bitkilerin çiçeklenme döneminde üç tekerrürlü olarak alınan otlarında analizler yapılmıştır. Analiz sonuçlarına göre tıbbi ve aromatik bitkilerin ham protein (HP) oranları % 10.74-24.59, asit deterjanda çözünmeyen lif (ADF) oranları % 17.31-40.99, nötral deterjanda çözünmeyen lif (NDF) oranları % 26.39-56.34, sindirilebilir kuru madde (SKM) oranları % 57.0-75.4, kuru madde tüketim (KMT) oranları % 2.13-4.55, nispi yem değerleri (NYD) 94.1-251.2, kalsiyum (Ca) oranları % 0.94-2.01, magnezyum (Mg) oranları % 0.25-0.63, potasyum (K) oranları % 1.76-3.78 ve fosfor (P) oranları % 0.14-0.32 arasında değişim göstermiştir. Araştırmada başta Ocimum basilicum türü olmak üzere türlerin 11 tanesinin en iyi ot kalitesini ifade eden Prime sınıfında yer aldığı belirlenmiştir. Melissa officinalis türü 145.4 nispi yem değeri ile bir alt sınıf olan birinci sınıfta, en düşük nispi yem değerine (94.1) sahip Phlomis kotschyana türünün ise üçüncü kalite sınıfında yer aldığı belirlenmiştir. Bu çalışma, tıbbi ve aromatik bitkilerin yüksek kalitede yem üretme potansiyeline sahip olduğunu göstermiştir. Ancak bu bitki türlerine ait otlar, hayvanların yoğun tüketimine sunulmadan önce alkoloid ve glikozit gibi toksik madde içerikleri ile beraber, kalsiyum ve fosfor gibi mineral madde içeriklerindeki uyumsuzluklardan kaynaklanabilecek olumsuzluklara da dikkat edilmesi gerektiği unutulmamalıdır.
Abstract
This study was carried out to determine the quality of some medicinal and aromatic plants that grazed by the animals and naturally grown in the rangeland and meadow lands of Southeastern Anatolia Region of Turkey. Material of the research consisted of 13 different medicinal and aromatic plant species (Mentha spicata, Origanum onites, Thymus kotschyanus, Salvia officinalis, Artemisia sp., Aloysia citriodora, Melissa officinalis, Tanacetum densum, Ocimum basilicum, Satureja hortensis, Mentha piperita, Thymbra spicata and Phlomis kotschyana) collected in 2017. For each species, randomly three forage analysis samples were taken during the flowering periods of the plants. According to analysis crude protein content (CP) 10.74-24.59%, acid detergent fiber (ADF) ratios 17.31-40.99%, neutral detergent fiber (NDF) ratios 26.39-56.34%, dry digestible matter (DDM) ratios 57.0-75.4%, dry matter intake (DMI) 2.13-4.55%, relative feed value (RFV) 94.1-251.2, calcium content (Ca) 0.94-2.01%, magnesium (Mg) content 0.25-0.63%, potassium (K) content 1.76-3.78% and phosphor (P) content were between 0.14-0.32%. In addition, it was determined that 11 of the species, especially Ocimum basilicum species, took part in the Prime class, which expresses the best forage quality. Moreover, it was determined that forage of Melissa officinalis, with 145.4 RFV value, took part in first forage class, one subclass of prime class. Phlomis kotschyana with the lowest RFV value (94.1) took part in the third forage class. Results of the study showed that the medicinal aromatic plants have a potency of producing very high quality forage. However, it should not be forgotten that before they are introduced to the intensive consumption of animals, their toxic substances contents such as alkaloids and glycosides, and availability between the mineral substances in the forages such as rate of calcium and phosphorus are required to be well known and taken into account.