Türk Lirası'nın (TL'nin) Bazı Döviz Kuru Karşılıklarında Doğrusal Olmayan Bağımlılıklar Dinamiği

Özet

Bu makale TL/Amerikan Doları, TL/İngiliz Sterlini, TL/Kanada Doları, TL/İsveç Kronu ve TL/İsviçre Frangı döviz kurlarının doğrusal olmayan dinamik gösterip göstermediğinin anlaşılması için yazılmıştır. İlk olarak BDS testi saf getirilere uy- gulanmıştır. BAD (bağımsız ve aynı dağılım) yüzde bir anlamlılık düzeyinde red- dedildiği için, yukarıdaki döviz kurlarının doğrusal olmayan bağımlılıklar göster- diği bulunmuştur. İkinci olarak, AR modelleri ile doğrusal bağımlılıklar ve yapay değişkenler ile günlük anomaliler verilerden temizlenmiştir. BAD hipotezinin tek- rar reddedilmesi, bağımlılıkların doğrusal olmadığını göstermiştir. En son olarak, doğrusal olmama dinamiğinin çeşidi belirlenmiştir. AR-GARCH tipi model getirile- re uyarlanmış ve GARCH tipi süreçlerin tortularına BDS testi uygulanmıştır. Test sonuçları, verilerdeki mevcut doğrusal olmayan bağımlılıkları GARCH tipi süreç- lerin açıklayamadığını göstermiştir. BAD hipotezi test sonucu ile reddedildiği için yukarıda teste tabi tutulan döviz kurlarının deterministik süreçlerden kaynakla- nan yüksek doğrusal olmayan bağımlılıklar gösterdiği sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract

This article investigates whether the exchange rates of TL/American Dollar, TL/ British Pound, TL/Canadian Dollar, TL/Swedish Krona and TL/Swiss Franc are nonlinear or not. As a first step, BDS test is applied to raw returns. Because IID is rejected at one percent significant level, it is found that exchange rates above have nonlinear dependencies. As a second step, linear dependencies and da- ily seasonalities are purged from the raw data to be sure that dependencies are nonlinear. The IID hypothesis is again rejected. This shows that dependencies are nonlinear. The last step is done to discriminate between types of nonlineariti- es. AR-GARCH type model is fitted to returns and BDS test is applied to residu- als of GARCH type processes. The test results indicate that GARCH-type pro- cesses do not explain nonlinearities in the data. Because the IID hypothesis is again rejected, it is concluded that exchange rates above have highly determi- nistic nonlinear dependencies.