19.YÜZYILDA OSMANLI İDARESİ ALTINDA BASRA VİLAYETİ VE KÖRFEZİNE İLİŞKİN BAZI TESPİTLER

Some Observations on Basra Province and Persian Gulf under the Ottoman Rule in 19th Century

Özet

Basra Vilayeti ve Körfezi jeopolitik açıdan bu gün olduğu gibi XIX. yüzyılda da önemli bir bölge idi. Bu çalışmada Başbakanlık Osmanlı Arşivi ve Basra Vilayet Salnameleri ışığında bu bölgenin önemi üzerinde durulmuştur. 1884'e kadar bazen vilâyet, bazen da mutasarrıflık şeklinde idare edilen Basra, bu tarihte merkez sancak dışında Müntefik, Amâre ve Necid sancaklarından oluşan bir vilâyet haline getirildi. 1880'de burada görev yapan Mutasarrıf Hasan Paşa'nın layihasından Basra ile ilgili verdiği bilgilerden de yararlanarak, bölge ile ilgili tespitler ortaya konulmaya çalışılmıştır.

Abstract

Some Observations on Basra Province and Persian Gulf under the Ottoman Rule in 19th Century Basra Province and Persian Gulf were geopolitically significant in 19th century as it is in today's world. In this research, the importance of this region is explained in lights of Prime Ministery Ottoman Archives and Basra Province Yearbooks. Basra, which was governed as province or sanjak until 1884, became a province consisted of Müntefik, Amâre and Necid sanjaks except being central sanjak in this date. By utilizing the information about Basra in written statements (layihas) of Mutasarrıf Hasan Pasha who worked there in 1880, some evaluation about the region is tried to be stated.