Dergiler / Kastamonu Üniversitesi Orman Fakültesi Dergisi / 2017 / Cilt: 17 - Sayı: 1

Kentsel Yol Ağaçlandırmalarında Biyoçeşitlilik, Antalya-Türkiye Örneği

Plant Biodiversity of Urban Roadside Trees in Antalya, Turkey

Sayfa
80–87
DOI
—

Özet

Kentsel yeşil alan sisteminin ayrılmaz bir parçasını oluşturan kentsel alan ağaçlandırmaları birçok çevresel, sosyal ve ekolojik faydayı da beraberinde getirmektedir. Kentsel yol ağaçlandırmaları için seçilecek ağaç türlerinde çeşitliliğin sağlanması yerli ve egzotik zararlılardan ve hastalık etmenlerinden kaynaklanan büyük ölçekli hasarların önlenmesine olanak sağlar. Kent ormancıları ve belediye bünyesinde çalışan ağaçlandırma ile ilgilenen uzmanlar kendi yetki alanları içerisinde çeşitliliğin sağlanması için tavsiyelerde bulunmaktadır: Bir alanda dikim yaparken (1) aynı türe ait bireylerin oranı toplam bireylerin %10’unu, (2) aynı cinse ait bireyler tüm bireylerin %20’sini ve (3) aynı familyaya ait bireylerin tüm bireylere oranının %30’u geçmemesi gerektiği şeklindedir. Bu çalışmanın amacı Antalya ilinin 5 ana yol güzergahındaki (Atatürk Bulvarı, Yüzüncüyıl Bulvarı, Hürriyet Caddesi, Serik Caddesi, Palmiye Caddesi) yol boyu ağaçlandırmalarındaki biyolojik çeşitliliğin belirlenmesidir. Çalışma kapsamında belirlenen caddelerdeki türler tek tek belirlenerek sayılmıştır. Kullanılan türlerin belirlenmesi ve türlerin dikiminde karar sürecini anlayabilmek ve bilgi edinmek için ilgili belediyelerde görev yapan peyzaj mimarları ile yüz yüze görüşmeler yapılmıştır. Elde edilen sonuçlara göre 3 türün ve 1 cinsin beklenen oranla uyuşmadığı belirlenmiştir. Belediyelerin kullanılan türlerle ilgili herhangi bir envanter listesine sahip olmadıkları, dikimlerde biyoçeşitliliği temel alan bir planlama yapmadıkları da elde edilen sonuçlar arasındadır. Tavsiye edilen oranlara göre dikimlerin yapılması çeşitliliğin sağlandığı bir biyolojik çevrenin sürdürülebilmesi için önemli bir koşuldur. Belirlenmiş bu eksiklikler göz önüne alındığında öncelikle daha bilinçli kararların verilebilmesi için envanterlerin yapılması önerilmektedir. Ayrıca yeni yapılacak olan dikimlerle de tür ve cins seviyesinde biyoçeşitliliğin arttırılmasını sağlayacak bir planlama yapılmalıdır.

Abstract

Planting trees in urban areas has a number of environmental, social and ecological benefits, and roadside trees are an integral part of urban green space. Having a broad diversity of trees in urban roadsides can guard against the possibility of large-scale devastation by both native and introduced insect and disease pests. Urban foresters and municipal arborists are advised to follow guidelines for tree diversity within their areas of jurisdiction: (1) plant no more than 10% of any species, (2) no more than 20 % of any genus, and (3) no more than 30 % of any family. The aim of the study was to assess biological diversity on the five major urban roadsides (Atatürk Boulevard, Yüzüncüyıl Boulevard, Hürriyet Street, Serik Street, Palmiye Street). The species are identified and counted. Face to face interviews were carried out with landscape architects/municipal arborists to understand decision making process on selecting and deciding the species to be planted. Results showed that three species and one genus do not fit to the expected ratio. Municipals lacked an inventory list and a biodiversity scale for planning and planting in ratios necessary to keep a diverse biological environment. Based on the shortcomings, we would recommend to establish an inventory to do more informed decision first, and plan new plantings in a way that would increase biodiversity in species and genus level.

Anahtar kelimeler: Kentsel yeşil alanlar, Yol ağaçlandırması, Biyoçeşitlilik, Kentsel peyzaj