Nesâî’nin (ö. 303/915) Şiîlikle İthamı

Özet

Hadisler, raviler ve telif edilen eserler çeşitli açılardan belli kriterlere tabii tutularak uzmanlarınca incelenirler. Bu inceleme neticesinde ortaya çıkan sonuca göre belli bir hüküm verilir. Dolayısıyla tarihi süreçte bir ravi hakkında değişik görüşler ileri sürülmüş olabilir. Bu görüşlerin gerçek olup olmadıkları ise kimi zaman tam olarak ortaya çıkarılamaz ve bir ravi hak etmediği bir suç-lama ile karşı karşıya kalabilir. Cerh-ta’dîl kriterleri bağlamında bazan bir ravi-nin eleştirilmesiyle ilgili farklı maddelerin ileri sürülmüş olduğu görülür. Bunlar-dan biri de ravinin Şiîlikle suçlanmasıdır. Hadis bilim dalına başta Sünen ol-mak üzere birçok kıymetli eser kazandıran Nesâî de Şiîlik suçlamasına maruz kalmış muhaddislerden biridir. Kaynaklarda Nesâî hakkında ileri sürülen bu tür ithamlar yer almış olsa da bunlar sağlam delillere dayanmamaktadır. Fakat yine de söz konusu ithamlar kendisini tartışma konusu yapmış, ilerleyen za-man diliminde bu tür ithamlar onun gündeme gelmesine neden olmuştur. Ta-biatıyla hadiste otorite olan Nesâî’nin tenkit sebebi olan bir vasıfla anılması dikkatleri üzerine çekmiştir. Bu çalışmada söz konusu iddiaların dayandırıldığı bilgilerin sıhhati ve ileri sürülen delillerin geçerliliği incelenmiş böylece Nesâî’nin Şiîlikle ithamının ne derece doğru olduğu ortaya konmaya çalışıl-mıştır. İleri sürülen bilgi ve deliller bütüncül bir bakış açısıyla değerlendirildi-ğinde aslında Nesâî’nin takip ettiği metotla iki grup arasında devam eden mücadelelere karşı bilinçli bir denge politikası ortaya koymaya çalıştığı anla-şılmaktadır.

Abstract

Hadiths, narrators and the books are examined by their experts according to some criteria from various perspecti-ves. According to the result of this technical examination, a cer-tain provision is given. Hence, different views can be come up about a narrator in the historical process. Whether these views are real or not can sometimes not be detected exactly, and a nar-rator faced with an unjustified accusation. In the context of the Al-Jarh wa at-Tadil criterion, sometimes different materials can be put forward about criticism of narrators. One of these is the accu-sation of narrator with Shiism. Nasai who wrote a number of works especially Sunan in the field of hadith, has been accused with Shiism too. Although such accusations about Nasai are fo-und in various sources, they are not based on solid evidence. The accusations in questions, however, made him a matter of debate, such accusations in the later period caused him to come to the agenda. Therefore, Nasai, who is the authority of the ha-dith by all means, was attracted to the attention due to his qualifi-cation that is the cause of criticism. In this study, the validity of the information on which the aforementioned allegations are ba-sed and the validity of the evidences is examined. Thus, it is tried to be revealed to what extent Nesai's accusation with Shiism is correct. It is understood that when the information and evidence that are put forward are evaluated from a holistic point of view, Nasai, with the method that he follows, try to put forth a consci-ous balance policy against the continuing struggles between the two groups.