Cahiliye’den İslâm’a Kadına Yönelik Şiddet

Özet

Bugün İslâm dünyası sadece dışarıdan kaynaklı pek çok problemle değil kendi içinde üretilen sorunlarla da karşı karşıya kalmıştır. Hiç şüphesiz kendi içinde üretilen sorunların başında şiddet gelmektedir. Bu sorunların temelinde yatan unsurlardan biri, şiddete meşruiyet kazandıran bir din algısıdır. Sürekli ve bir şekilde şiddeti müşâhede eden çevrelerin bir müddet sonra şiddete onay veren bir din algısını takipçilerine modellik olarak sunmaları, olayın sa-dece psişik etmenlerle izahtan çok daha öte bir kabul zeminine sahip olduğu-nu göstermektedir. İslâm merviyâtının bu şiddet söylemine meşrûiyet kaynağı olarak sunulması, yapılan okumada sorunlar olduğunun da izahı gibidir. Kadı-na yönelik şiddet günümüzde olduğu gibi geçmişte de sosyal hayatın sorunla-rından biriydi. Bu şiddetin Cahiliye dönemindeki varlığı hakkında herhangi bir şüphe duyulmazken, Hz. Peygamber dönemi Müslüman Arap toplumundaki mevcûdiyeti ve meşrûluğu, tartışmalara konu olmuştur. Şiddetin meşrûiyet kaynağının bizatihi İslâm’ın hükümleri olduğunu düşünenlerin yanında; İslâm’ın ve Hz. Peygamber’in şiddetle mücadelede başat rol oynadıkları görü-şüne sahip olan bir kesim de bulunmaktadır. Bu konuda kanaate varmayı sağlayacak olan husus ise İlk İslâm toplumunda kadına yönelik şiddetin ve Hz. Peygamber’in bu şiddete yönelik tutumunun tarihî bir bakış açısıyla ince-lenmesidir. Bu çalışma, Cahiliye döneminden başlayarak İslâm’ın ilk yıllarında kadınlara çeşitli şekillerde uygulanan şiddete dair rivâyetleri değerlendirmek ve şiddetin kaynağının örfî veya dinî olup olmadığını tarihî açıdan ortaya koy-mak amacını taşımaktadır. Başka bir ifadeyle “Mevcut literatür dönemin örfü-nü, algısını ve kabullerini mi yansıtıyor yoksa evrensel bir prensip olarak men-suplarına şiddeti mi salık veriyor? sorusuna yanıt vermektir. Çalışmamızda önerimiz merviyâtın yeniden okunması değil aslında merviyâtın konu edindiği hususların ne olduğu üzerinde durulmasıdır.

Abstract

Today, the world of Islam has faced not only many prob-lems originating from the outside but also the problems produced wit-hin itself. There is no doubt that violence is at the head of the prob-lems produced within itself. The underlying factor of these problems is the perception of religion, which gives it legitimacy. The fact that the circles constantly and intensely experiencing violence present a reli-gion perception that approves violence as a model to their followers after a period of time shows that the phenomenon has much more ac-ceptance ground than just explaining it with psychic factors. The pre-sentation of the Islamic literature as a source of legitimacy to this dis-course of violence is also like explanation there is a problem in the re-ading. Violence against women were one of problems of social life in the past as it is today. While there is no doubt about the existence of this violence in the period of the Jahiliyya, the presence and legitimacy of this violence in the Muslim Arab society in the period of the Prophet became a matter of debate. Besides those who think that the source of legitimacy of violence is the precepts of Islam itself; there is also a section that has the view that religion and the Prophet play a dominant role in the struggle against violence. The way that will enable us to ar-rive at a decisions with this issue is examination from a historical point of view the violence against women in the first Islamic society and the Prophet's attitude toward violence. This study will be conducted in or-der to evaluate the narratives of violence applied to women in various forms in the first years of Islam, starting from the period of Jahiliyya and to reveal historically whether the sources of violence are conven-tional or religious. In other words, it is to answer this question: “Does the current literature reflect the perception and acceptance of the era, or does it offer to the violence to its members as a universal princip-le?” Our recommendation in our work is not to re-read the literature but to focus on what is the subject of the literature.