Dergiler / Karaelmas Fen ve Mühendislik Dergisi / 2018 / Cilt: 8 - Sayı: 1
İçme Sularından Pentaklorofenol (PCP) Giderimi İçin En İyi Arıtma Alternatiflerinin Çok Ölçütlü Karar Verme Metotları (MCDM) Kullanılarak Belirlenmesi
- Sayfa
- 373–382
- DOI
- —
Özet
Pentaklorofenol (PCP) toksik özelliklerinden dolayı öncelikli mikrokirletici olarak sınıflandırılmaktadır. PCP biyosit olarak yaygın kullanım alanlarına sahiptir. PCP’ler tehlikeli atık bertaraf sahalarından ve tarımsal alanlardan (yağmursuları ve rüzgar etkisiyle sürüklenmeyle) içme suyu kaynaklarına taşınmaktadır. Özellikle içme suları ve gıdalar üzerindeki PCP kalıntılarının insan vücuduna alınması insan sağlığı üzerinde önemli bir risk oluşturmaktadır. Bu çalışmada, PCP’nin içme sularından uzaklaştırılmasında kullanılabilecek en iyi arıtma alternatifi çok ölçütlü karar verme metotlarından (MCDM) yararlanılarak belirlenmiştir. En iyi arıtma alternatifinin belirlenmesi sürecinde kriter ağırlıklandırma (KAM), ağırlıklandırılmış toplama (ATM) ve basit sıralama (BSM) metotlarının bir kombinasyonundan oluşan bir analiz modeli kullanılmıştır. Bu kapsamda tanımlanan 18 değerlendirme kriterine göre literatürdeki benzer çalışma verilerinden ve uzman görüşlerinden de yararlanılarak kapsamlı ve sistematik bir değerlendirme yapılmıştır. Sonuçta membran filtrasyon proseslerinin (nanofiltrasyon (NF) ve ters ozmos (RO)) yüksek giderim performanslarına sahip olması, kolay kurulum, işletim ve bakım kolaylığı, kimyasal gereksiniminin az olması, yaygın kullanıma sahip olması ve oturmuş bir teknoloji olması, arıtılmış su kalitesinin yüksek olması, yan ürün ya da daha toksik metabolitlerin oluşmaması gibi avantajlara sahip olması nedeniyle en iyi arıtma alternatifi olarak belirlenmiştir.
Abstract
Pentachlorophenol (PCP) is classified as a priority substance (micropollutant) due to its toxic properties. PCP has a widespread usage as a biocide. PCPs are transported from hazardous waste disposal sites and agricultural areas (via rainfalls and drifting wind) to drinking water sources. In particular, the intake of PCP residues on drinking water and foodstuffs poses a significant risk to human health. In this study, the best treatment alternative for the removal of PCP from drinking water was determined using the multicriteria decision making methods (MCDM). An analysis model consisting of a combination of criteria weighting method (CWM), weighted sum method (WSM) and simple ranking method (SRM) were used to determine the best treatment alternative. In this context, a comprehensive and systematic evaluation was conducted based on the described 18 evaluation criteria by utilizing similar studies in the literature and expert recommendations. Ultimately, the membrane filtration processes (NF and RO) were determined as the best treatment alternative because of high removal performance, ease of installation, ease of operation and maintenance, low chemical requirements, widespread usage and robust technology, high quality of treated water, absence of more toxic metabolites or by-products formation etc.