Çalışma Hayatında Esnekliğin İşletme Verimliliği Üzerine Etkileri: Karşılaştırmalı Bir Çalışma

Influences of Flexibility in Working Life on Business Productivity:A Comparative Study

Özet

Bu makalenin amacı, çalışma hayatında esnekliğin işletme verimliliği üzerine etkilerini ortaya koymaktır. Çalışma hayatında esneklik gereksinimini doğuran temel olgulardan hareketle, 1988-2001 yılları arasındaki Türk işgücü piyasası verileri, bazı ülkelerin işgücü piyasası verileriyle karşılaştırılarak, bu piyasada esnekliğin Türk işletmelerinin verimliliği üzerindeki etkileri incelenecektir. Türkiye 'de işgücü piyasası ile ilgili eğilimleri ve sorunları ortaya koymak için 2002 yılının ilk dönemindeki verilerden de yararlanılmıştır. Ayrıca, bilgi toplumunda yeniden şekillenen çalışma ilişkileri çerçevesinde, esnek çalışmanın değişik görünümleri, hem Türkiye hem de çeşitli Batı ülkelerindeki işgücü verileriyle desteklenerek ele alınmaktadır. Bu çalışmada Türkiye 'de son on beş yılda ortalama işsizlik oranı ve eksik istihdamın birçok Avrupa ülkesine göre yüksek olduğu tespit edilmiştir. Toplam işgücü içerisinde son yıllarda kısmi süreli çalışanların oranında da önemli bir artış olmuştur. Ayrıca Avrupa ülkelerindeki rakiplerine göre Türk işletmelerinde işgücü maliyetlerinin çok yüksek ve dolayısıyla işgücü verimliliğinin çok düşük olduğu sonucuna varılmıştır. Bu durum, uluslararası pazarlarda Türk işletmelerinin rekabet gücünü azaltmaktadır. Dolayısıyla gelişmiş ülkelerin deneyimlerinden yola çıkarak, işsizliğin azaltılmasında ve işgücü maliyetlerinin düşük düzeyde tutulmasında esnek çalışma biçimlerinin iyi bir çözüm olabileceği düşünülmektedir. Aynı zamanda, hızlı teknolojik gelişme, hizmet sektöründe istihdam edilen işgücü oranındaki artış, toplam işgücü içerisinde kadınların ve öğrencilerin oranındaki artış esnekliği ön plana çıkaran yeni istihdam biçimlerini gerekli kılmaktadır.

Abstract

The purpose of this article is to expose the influences of flexibility in working life on business productivity. Based on the facts that generate the requirement of flexibility in working life, the influences of flexibility on productivity of Turkish companies are going to be investigated by comparing Turkish labour market data and other countries' labour market data between the years 1988-2001. The data of the first half of the year 2002 were also used in order to expose the trends and problems related to labour market in Turkey. Furthermore, due to reshaped working relations in knowledge society, various arrangements of flexible working are discussed by supporting with labour data in both Turkey and different Western countries. In this article it was determined that the average unemployment rate and under employment rate in Turkey is higher than most of the European countries in last fifteen years. There was a significant rise in the rate of part-time employment in total employment in last years. Furthermore, it was established that labour cost in Turkish businesses is very high and accordingly their labour productivity is very low compared to their competitors in European countries. This situation causes a decrease in competitive power of Turkish businesses in the international market. So, it is believed that taking the experiences of developed countries into consideration, flexible working patterns will be a good solution in decreasing unemployment rate and reducing the labour cost. Also, rapid technological progress, the increase in the rate of labour force employed in the service sector, the increase in the number of female and students in total labour force require new employment patterns that bring flexibility in the foreground.