TÜRKİYE’NİN TARIM SEKTÖRÜNÜN KARŞILAŞTIRMALI ÜSTÜNLÜKLER YÖNTEMİYLE ANALİZİ

Özet

Türkiye için tarım sektörü dış ticaretin ve ekonomik kalkınmanın önemli bir parçasıdır. Bugün, dünya konjonktüründe özellikle tarım sektöründe Türkiye birçok tarımsal gıda ürününün üreticisi ve aynı zamanda ihracatçısıdır. Bu çalışmada Türkiye’nin tarım sektörünün ayrıntılı bir şekilde 24 fasıla göre karşılaştırmalı üstünlüğünün olup olmadığı analiz edilmiştir. Çalışmada Açıklanmış Karşılaştırmalı Üstünlükler (AKÜ), Açıklanmış Simetrik Karşılaştırmalı Üstünlükler (ASKÜ), Ticaret Dengesi İndeksinden (TDİ) yararlanılmış ve tarım sektörünün ürün haritası oluşturulmuştur. Analizde kullanılan veriler 2001-2017 dönemine ait Uluslararası Ticaret Merkezi’nden (INTRACEN) sağlanmıştır. Hesaplanan AKÜ ve ASKÜ sonuçlarına göre tarım potansiyeli yüksek olan Türkiye 24 fasıldan 12’sinde karşılaştırmalı üstünlüğe, 11’inde rekabet gücüne sahiptir. Ayrıca Ticaret Dengesi İndeks (TDİ) değerlerine göre Türkiye 18 fasılda da net ihracatçı ülke konumundadır. Tarım sektörü ürün haritasına göre ise 24 fasılın 9’unda 2001 yılından bugüne kadar Türkiye, dünya ihracatında söz sahibidir. Fasıl sayılarına göre Türkiye’nin tarım sektöründeki karşılaştırmalı üstünlük oranı %50, rekabet gücü oranı %46 ve net ihracat gücü oranı ise %75’dir.

Abstract

Agricultural industry is an important part of both foreign trade and economic development for Turkey. Today, Turkey is both a producer and an exporter of many agricultural products in the world conjuncture. In this research, we queried whether Turkish agricultural industry has comparative advantage according to 24 chapters. We used Revealed Comparative Advantage (RCA), Revealed Symmetric Comparative Advantage (RSCA), Trade Equilibrium Index (TEI) and created product map of Turkish agricultural sector in our analysis. Data used in this research are provided from International Trade Centre (INTRADE) and belong to the period between 2001and 2017. According to the results of RCA and RSCA calculated in this research, Turkey which has great agricultural potential has a comparative advantage in 12 chapters and a competitive power in 11 chapters. Additionally, Turkey is a country which is a net exporter in 18 chapters according to TEI values. Agricultural sector product map reveals that Turkey has occupied an important place in 9 of 24 chapters export since 2001. Shortly, the comparative advantage ratio of Turkey in Agricultural sector is 50%, competitive power ratio is 46% and net export power is 75% due to chapter numbers.