Dergiler / Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi / 2009 / Cilt: 58 - Sayı: 3
Anayasa mahkemesi ve olağanüstü hal ve sıkıyönetim kanun hükmünde kararnamelerinin Anayasaya uygunluğunun yargısal denetimi
- Sayfa
- 659–691
- DOI
- —
Özet
1982 Anayasası 148. maddesinin birinci fıkrasında, olağanüstü hallerde, sıkıyönetim ve savaş hallerinde çıkarılan kanun hükmünde kararnamelerin şekil ve esas bakımından Anayasaya aykırılığı iddiasıyla Anayasa Mahkemesinde dâva açılamayacağını belirtmiştir. Bu hüküm, Anayasanın temel olağanüstü hal ve sıkıyönetim rejimlerinde temel hak ve özgürlüklerin korunması amacıyla tanıdığı güvencelerin hukuki değerini büyük ölçüde ortadan kaldırmaktadır. Anayasa Mahkemesi, 1991 yılından başlayarak verdiği kararlarla bu sakıncaları bir ölçüde gidermiştir. Bu makalede, Anayasa Mahkemesinin olağanüstü hal ve sıkıyönetim kanun hükmünde kararnamelerinin Anayasaya uygunluğunun yargısal denetimi konusundaki içtihadı ile Mahkemenin somut olaylarda verdiği kararlar incelenmekte ve içtihadî gelişme değerlendirilmektedir.
Abstract
The Turkish Constitution of 1982 empowers the Council of Ministers, meeting under the chairmanship of the President of the Republic, to issue decrees having the force of law on matters necessitated by a state of emergency and martial law (Arts. 121- 122). Article 148 of the Constitution states that no action shall be brought before the Constitutional Court alleging the unconstitutionality as to the form or substance of decrees having force of law issued during a state of emergency or martial law. This prohibition of judicial review decreases the true worth of the constitutional guarantees of fundamental rights and freedoms during periods of state of emergency or martial law. However, since 1991, the Constitutional Court has ruled that these decrees are reviewable so as to control whether they are issued within the scope of emergency situations. This article aims to analyze the case law of the Turkish Constitutional Court and assess the jurisdictional developments regarding the decrees having force of law issued during a state of emergency and martial law.