Dergiler / Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Özel Eğitim Dergisi / 2021 / Cilt: 22 - Sayı: 2

Jest Kullanımının Görme Yetersizliğinden Etkilenmiş ve Gören Yetişkinlerin Leksikal Ulaşım Sürecine Etkisinin Karşılaştırılması

A Comparison of the Effects of Gesture Use on the Lexical Access Process of Adults with Visual Impairments and Sighted Adults

Sayfa
395–417
DOI
—

Özet

Giriş: Jestler, leksikal ulaşım sürecinde rol oynayıcılardır. Bu araştırmanın temel amacı jestlerin GY olan ve görenyetişkinlerin leksikal ulaşım sürecine etkisini karşılaştırmaktır.Yöntem: Araştırmanın deseni deneysel desen 2x2 tekrarlı ölçümler tasarımıdır. Araştırmaya, eğitim, cinsiyet veyaş bakımından benzer özellikler gösteren 20 görme yetersizliği olan ve 20 gören yetişkin katılmıştır.Katılımcıların sözel performansları, Sözel Akıcılık Testi kullanılarak ölçülmüştür. Leksikal ulaşım sürecinde jestkullanmanın etkisini belirlemek amacı ile katılımcılara iki gruptan oluşan hedef kelime listesinde bulunankelimelerin anlamları okunmuştur. Katılımcıların kelimeleri jestler engellenmiş ve jestler serbest koşulundatahmin etmeleri istenmiştir.Bulgular: Araştırma sonunda, görme yetersizliği (GY) olan ve gören katılımcıların jest kullanmalarının serbestolduğu koşulda kullandıkları sembolik ve kendini düzenleme jestlerinin sıklıkları arasında anlamlı bir farklılıkolmadığı, ancak vurgulayıcı jestleri kullanma sıklıkları arasında anlamlı farklılık olduğu sonucuna ulaşılmıştır.Jest kullanımı engellenmiş koşulda ise katılımcı grupların leksikal ulaşım süreci sonunda doğru yanıt vermesıklıkları arasında anlamlı farklılıklar olduğu görülmüştür.Tartışma: Araştırmanın sonuçları ilgili alanyazın çerçevesinde tartışılmış, ileride yapılacak uygulama vearaştırmalar için önerilerde bulunulmuştur.

Abstract

Introduction: Gestures play a role in the lexical access process. The main purpose of this study was to comparethe effects of gesture use on the lexical access of adults with visual impairments (VI) and sighted adults.Method: A 2x2 repeated measurements design was used. 20 adults with VI and 20 sighted adults with similardemographic characteristics were recruited. The verbal performances of the participants were measured via theuse of the verbal fluency test. The meanings of the words in a Target Word List were read to each participant toidentify the effects of gesture use on the lexical access. After listening to each word’s definition, all participantswere asked to guess the related word under gesture-free or gesture-restricted conditions.Findings: There were no differences between the frequencies of symbolic gestures and self-adaptors used byadults with visual impairments and sighted adults. However, there was a significant difference between thefrequencies of beat gestures in gesture-free condition. In the gesture-restricted condition, there was a significantdifference between the correct response frequencies of the word groups following the lexical access.Discussion: The results were discussed within the framework of the relevant literature. The suggestions were madefor further research and implementation.

Anahtar kelimeler: Anahtar Kelimeler Görme yetersizliği olan bireyler, jestler, leksikal ulaşım, dilimin ucunda durumu