Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığında Akciğer Grafisi, Yüksek Rezolüsyonlu Tomografi ve Amfizem Skoru Ölçümü

Thorax Radiography, High Resolution Tomography and Emphysema Score Measurement in Chronic Obstructive Pulmonary Disease

Özet

Amaç: Çalışmamızda, amfizem tipi ve yaygınlığının belirlenmesinde yüksek rezolüsyonlu bilgisayarlı tomografi (YRBT)’nin tanıya katkısı, akciğer grafisi ve solunum fonksiyon testleri (SFT) ile uyumluluğu araştırıldı. Yöntem: Hastalara akciğer grafisi, YRBT, SFT ve arteriyel kan gazı incelemeleri uygulandı. YRBT’deki amfizem derecelerini belirlemek için görsel skorlama sistemi kullanıldı. Bulgular: Çalışmaya alınan 48 hasta amfizem derecesine göre üç gruba ayrıldı. On yedi (%35,4) hastada hafif, 17 (%35,4) hastada orta, 14 (%29,2) hastada ağır derece amfizem saptandı. Amfizeme eşlik eden diğer YRBT bulguları sıklık sırasına göre nonseptal çizgiler, bronşektatik değişiklikler, bül, nodül, septal çizgiler, plevral kalınlaşma, buzlu cam idi. YRBT’de sağ pulmoner arter çapı ortalama 17,18 mm, sol pulmoner arter çapı 17,38 mm, göğüs ön arka çapı 20,12 cm, vertikal çapı 25,12 cm, kalp vertikal çapı 13,08 cm, kalp vertikal çapının göğüs vertikal çapına oranı 0,51 olarak ölçüldü. Hastalar akciğer grafisinde patoloji saptananlar ve saptanmayanlar olarak iki gruba ayrıldığında, ilk grupta amfizem skoru 41,2, ikinci grupta 24,1 olarak ölçüldü. Amfizem skoru yüksek olanlarda zorlu ekspiratuvar volüm birinci saniye/zorlu vital kapasite oranı daha düşük bulundu. Amfizem skoru yüksek olanlarda parsiyel karbondioksit daha düşük olarak belirlendi. Sonuç: Amfizemin yaygınlığı ile SFT bulguları arasında olumsuz yönde anlamlı ilişki söz konusudur. YRBT amfizemin tanısı, tipi, yaygınlığı ve şiddetinin belirlenmesinde, standart göğüs radyogramlarına göre daha duyarlı ve özgül bir inceleme yöntemidir. Kronik obstrüktif akciğer hastalığı ile aynı klinik tabloya yol açan diğer akciğer hastalıklarının ayırıcı tanısı kolayca yapılabilmekte, çoğu zaman akciğer grafisinde görülemeyen büller YRBT ile saptanabilmektedir.

Abstract

Objective: The contribution of high-resolution computed tomography (HRCT) to diagnosis, its compliance with chest X-ray and pulmonary function tests (PFT) were investigated in the determination of the type, and prevalence of emphysema. Methods: Chest X-ray, HRCT, PFT and arterial blood gas analysis were performed in patients. A visual scoring system was used to determine the grades of emphysema in HRCT. Results: Forty-eight patients enrolled in the study were divided according to the severity grades of emphysema. Mild (n=17: 35.4%), moderate (n=17: 35.4%) and severe (n=14: 29.2%) emphysema were detected Accompanying signs in order of decreasing frequency were nonseptal lines, bronchiectatic changes, bullae, nodules, septal lines, pleural thickening, and ground glass appearance. The median diameter of the right pulmonary artery on HRCT was 17.18 mm, the median diameter of the left pulmonary artery was 17.38 mm, while the median anteroposterior and the vertical diameters of the chest wall were 20.12 cm, and 25.12 cm, respectively. While the median vertical diameter of the heart was 13.08 cm and the ratio of the vertical diameter of the heart to the chest vertical diameter was maesured as 0.51. When the patients were divided into two groups as normal, and abnormal chest X-ray findings, emphysema score was calculated as 41.2 in the first and 24.1 in the second group. The forced expiratory volume at first second/forced vital capacity ratio was lower in patients with high emphysema scores. The partial carbondioxide level was lower in patients with high emphysema scores. Conclusion: There was a significant negative correlation between the prevalence of emphysema and PFT findings. HRCT is a more sensitive and specific examination method than the standard chest radiograms in the determination diagnosis, type, prevalence and severity of emphysema. Differential diagnosis of other pulmonary diseases leading to the same clinical feature with chronic obstructive pulmonary disease can be easily performed, and bullae not visible on chest x-ray can be often detected by HRCT.