ZAHÎRU'D-DÎN NÎŞÂBÛRÎ'NİN SELÇUKNÂMESİ VE DİL VE ÜSLUP ÖZELLİKLERİ ÜZERİNE BİR İNCELEME

Özet

Türk ve İslam kavim ve medeniyetlerinde yeni bir devir açan Selçuklu imparatorluğu tarihinin ana kaynaklarından biri olan Selçuknâme, Büyük Selçuklu Devleti'nin tarih sahnesine çıkışından, Irak Selçukluları'nın son hükümdarı Ebû Tâlib Tuğrul b. Arslan'ın saltanat döneminin başlarına kadar gerçekleşen siyasi, sosyal ve kültürel olayları içerir. Hâce İmâm Zahîru'd-Dîn Nîşâbûrî tarafından, Farsça kaleme alınan eser, Selçuklu Hanedanı ile ilgili içerdiği bilgiler ve bilinen ilk selçuknâme olması nedeniyle temel başvuru kaynağı niteliği taşır. Yazma nüshası Royal Asiatic Society'de bulunan eseri, A.H. Morton 2004 yılında Londra'da yayınlar. Dönemi konu edinen sınırlı sayıdaki kaynaklar arasında yer alan ve daha birçok yönden ele alınıp, değerlendirilmesi zaruri olan Selçuknâme bu makalede müellif, yazılış, içerik, nüsha, dil ve üslup özellikleri bakımından incelenmeye çalışılacaktır.

Abstract

Saljûqnâma as a primary source of the history of the Saljûq Empire which led to a new era of the Turkic and Islamic nations and civilization covers the political, social and cultural events between the emergence of the Great Saljûq State to the last sovereign of the Iraqi Saljûqs Ebû Tâlib Tuğrul b. Arslan (1177-1194). The Saljûqnâma was penned by Hâce İmâm Zahîru'd-Dîn Nîşâbûrî in the Persian Language is the ?rst known specimen of its kind. Therefore, it is the most important primary source of the era. A.H. Morton published the Royal Asiatic Society's manuscript in 2004. In this article, it is aimed to analyze this rare manuscript the ?rst Saljûqnâma regarding the author, content, language and style as a requisite attempt for understanding this period.