Dergiler / Yüzüncü Yıl Üniversitesi Tarım Bilimleri Dergisi / 2019 / Cilt: 29 - Sayı: 1
Tıbbi Adaçayı (Salvia officinalis L.) (Lamiaceae) ’nda Zararlı Böcekler ve Doğal Düşmanları ile Etkileşimleri
- Sayfa
- 34–42
- DOI
- —
Özet
Adaçayı, Salvia officinalis L. (Lamiaceae) gıda ve ilaç sanayiinde yaygın olarak kullanıldığı için birçok ülkede ekonomik olarak yetiştirilmektedir. Bununla birlikte adaçayı üretimi böcekler ve diğer eklembacaklılar da dahil olmak üzere birçok zararlı türünden etkilenmektedir. Bu çalışma, S. officinalis üzerindeki zararlı ve yararlı böcek türlerini ortaya koymak üzere 2016 yılı üretim sezonu boyunca Ege Üniversitesi Ziraat Fakültesi Tarla Bitkileri Bölümü (Bornova) deneme alanlarında ve Ege Tarımsal Araştırma Enstitüsü (Menemen) deneme alanlarında gerçekleştirilmiştir. Çalışma boyunca S. officinalis üzerinde 11 ayrı takıma ait 30 familyaya bağlı 47 böcek türü saptanmıştır. Bu türlerden 18’i zararlı ve 29 tür doğal düşman olarak gruplandırılmıştır. Zararlı böceklerden Hemiptera takımına bağlı Micantulina (Mulsantina) stigmatipennis (Mulsant & Rey), Eupteryx gyaurdagicus Dlabola (Cicadellidae), Aphis passeriniana (Del Guercio) ve Eucarazzia elegans (Ferrari) (Aphididae), Dysmicoccus angustifrons (Hall) (Pseudococcidae); Coleoptera takımından, Chrysolina (Taeniochrysea) americana (L.) (Chrysomelidae) ve Thysanoptera takımından Thrips tabaci Lindeman (Thripidae) adaçayı üzerinde en yoğun olarak görülen zararlı türler olarak saptanmıştır. Bu çalışma ile M. stigmatipennis (Mulsant & Rey) türünün ilk kez S. officinalis üzerinde beslendiği ve konukçusu olduğu saptanmıştır. Ayrıca, D. angustifrons (Hall) ve E. elegans (Ferrari)’ın ise İzmir'de bulunduğu ilk kez ortaya konulmuştur. Ek olarak, zararlı böceklerin doğal düşmanları belirlenmiş ve tartışılmıştır.
Abstract
Common sage, Salvia officinalis L., (Lamiaceae) has been economically cultivated in many countries due to its widely used as food and medicines. The sage’s production, however, is still facing significant yield losses because of insect pest attacks including other arthropods. This research is aimed to determine insect pests of S. officinalis and their natural enemies. Insect species were collected in a year 2016 in the sage fields at Bornova and Menemen, Izmir-Turkey. In total 47 species consisted of 18 insect pests and 29 natural enemies belonging to 30 families in 11 insect orders were collected. The species namely Aphis passeriniana (Del Guercio) and Eucarazzia elegans (Ferrari) (Hem.: Aphididae); Dysmicoccus angustifrons (Hall) (Hem.: Pseudococcidae); Eupteryx gyaurdagicus Dlabola and Micantulina (Mulsantina) stigmatipennis (Mulsant & Rey) (Hem: Cicadellidae); Chrysolina (Taeniochrysea) americana (L.) (Col.: Chrysomelidae) and Thrips tabaci Lindeman (Thy.: Thripidae) were determined as key insect pests. M. stigmatipennis (Mulsant & Rey) was a new pest hosting for common sage whilst E. elegans (Ferrari) and D. angustifrons (Hall) were known as the new species recorded for Izmir province. In addition, the natural enemies of key insect pest were determined and discussed.