Dergiler / Türkiye Jeoloji Bülteni / 2019 / Cilt: 62 - Sayı: 3

Çizgisellikler Yardımı ile Tektonik ve Volkanik Yapıların Belirlenmesi: Çan-Etili (Çanakkale) Linyit Havzası Örneği

Determination of Tectonic and Volcanic Structures with the aid of Lineaments: Example from Çan-Etili (Canakkale) Lignite Basin

Sayfa
247–262
DOI
—

Özet

Bu çalışmada, Çan-Etili Linyit havzasında gelişmiş volkanik ve tektonik yapıların uydu görüntüleri yardımıyla belirlenmesi amaçlanmıştır. Çan-Etili linyit havzası, Oligosen-Erken Miyosen yaşlı volkanitler (Çan Volkanitleri) ile üzerine uyumsuz olarak gelen erken-Orta Miyosen yaşlı linyit içerikli akarsu ve göl tortullarından (Çan formasyonu) oluşur. Bu çalışmayı gerçekleştirebilmek için iki farklı uydu görüntüsü (ASTER ve ALOS-PALSAR) ve bölgenin sayısal yükseklik modeli (SYM) kullanılmıştır. Multispektral optik uzaktan algılama verileri, materyal bileşimi hakkında bilgi sağlarken radar verileri, yüzeysel engebe ve morfolojiyi daha iyi yansıtmaktadır. Uydu görüntülerinde çizgiselliklerin haritalanması sırasında görsel değerlendirmenin yanı sıra görüntü işleme teknikleri de kullanılmıştır. Çizgiselliklerin haritalanması için ASTER uydu görüntülerine çeşitli yönlü filtreler uygulanmıştır. PALSAR üzerindeki çizgisellikler görsel yöntemlerle belirlenmiştir. Çalışma alanında SYM verisi ile ASTER ve PALSAR uydu görüntüleri kullanılarak, çizgisellikler haritalanmıştır. Bu sonuçlara göre çizgiselliklerin önemli bir bölümü KD-GB doğrultusunda olduğu görülmüştür. Bu yönelim KD-GB doğrultulu Çan-Etili fayı ile uyumludur. Bunun yanında, uydu görüntülerinden elde edilen bazı kavisli çizgisel yapılar, kaldera gelişimi ile ilişkili olarak yorumlanmaktadır.

Abstract

In this study, the aim is to determine the volcanic and tectonic structures developed in the “Çan-Etili Lignite basin” with the aid of satellite images. The Çan-Etili lignite basin consists of Oligocene-Early Miocene volcanics (Çan Volcanics) overlying early-Middle Miocene lignite-bearing stream and lake sediments (Çan formation) occurring above an unconformity. In order to complete this study, two different satellite images (ASTER and ALOS-PALSAR) and a digital elevation model (DEM) of the region were used. Multispectral optical remote sensing data provide information about material composition, while radar data reflect surface topography and morphology better. During mapping of lineaments on satellite images, in addition to visual assessment, image processing techniques were used. A variety of orientation filters were applied to ASTER satellite images for lineament mapping. The lineaments on PALSAR images were determined with visual methods.

Anahtar kelimeler: çizgisellik analizleri, volkanik yapılar, ALOS/PALSAR, ASTER, Çan-Etili havzası, çizgisellik analizleri, volkanik yapılar