WANDA YA DA MEHMED SADIK (ÇAYKA) PAŞA’NIN TÜRKİYE ANEKDOTLARI

Özet

İçerdiği Yakınçağ Osmanlı tarihine dair hadiseler bakımından uzun süreden beriönemli bir kaynak olarak araştırmacıların dikkatini çeken Souvenirs Anecdotiques surla Turquie (1820-1870) yayıncısı Wanda’nın kimliğinin tespit edilememesi nedeniylesağlıklı bir değerlendirmenin konusu olamamıştır. Eserin Michael Czajkowski’ye aitolduğu ve orijinalinin, kendisi hayatta iken Türkiye Anekdotları (Turetskiye Anekdotı)adıyla Rusça yayınlandığı, daha sonra kızı Karolina Suchodolska tarafındanWanda müstear ismi ile Fransızca’ya çevrildiği anlaşılmıştır. Bu makalede, Fransızcaçevirisini kullanan araştırmacıların eser ve bilhassa yazarı hakkında yaptığı değerlendirmelerdenbaşlayarak, eserin asıl yazarı olan Michael Czajkowski’nin eserdeanlattıklarının kaynağı olan İstanbul’a gelişi ve Müslüman olup Osmanlı Devleti’ninhizmetine girmesi sonrasındaki gelişmeler üzerinde durulacaktır. Czajkowski’ninhayatının son döneminde din değiştirip Kiev’e yerleştikten sonra anılarını kalemealması, bunların tarih kaynağı olarak değeri ve Türkiye Anekdotları ile içerik olarakkarşılaştırması yapılarak anekdot türündeki eserin orijinalliği üzerinde durulacaktır.