Teacher Candidates’ Gender Role Attitudes: Case of Adıyaman University

Öğretmen Adaylarının Toplumsal Cinsiyet Tutumu: Adıyaman Üniversitesi Örneği

Özet

The aim of this study is to determine gender role attitudes of fourth-grade students using descriptive and cross-sectional analysis by applying a questionnaire and Gender Roles Attitude Scale developed by Zeyneloglu and Terzioglu. Participants used in the study are made up of 187 fourth- grade students at the Department of Elementary Education (namely Primary School Teacher Education, Elementary Mathematics Teacher Education, Social Sciences Teacher Education, and Science Teacher Education). The results reveal the egalitarian attitudes among students for the sub-dimensions named egalitarian gender role (mean score: 29.05), female gender role (mean score: 24.37), marriage gender role (mean score: 19.67), traditional gender role (mean score: 23.41) and male gender role (mean score 17.24). Average and median Gender Roles Attitude Scale scores of respondent students were found to differ according to the type of department, the high school that they graduated from, and the person effective in choosing the department of students.

Abstract

Bireyler toplumun belirlediği roller çerçevesinde kadın ya da erkek olmayı öğrenerek toplumsal cinsiyet kimliklerini oluşturmaktadır. Kadına ve erkeğe atfedilen cinsiyet rollerinin geleneksel ya da eşitlikçi yönde olması ülkelerin gelişmişlik düzeyi açısından önemli görülmektedir. Çocuk aile içinde toplumsal cinsiyetine uygun davranışları ebeveynlerin yönlendirmeleri ve rol modeli alınmasıyla oluşturmaktadır. Çocuğun okula başlamasıyla rol modeli olan ebeveynlerin yerini öğretmenler alamaktadır. Bu durumda öğretmenler sadece teorik bilgi aktaran kişiler değil, tutum ve davranışları ile çocuklar için önemli bir rol modeli konumuna geçmektedirler. Bu çalışmada aileden sonra çocukların tutum ve davranışlarını etkileyeceği düşünülen ilköğretim bölümü son sınıf öğrencilerinin toplumsal cinsiyet rolleri ile ilgili tutumu ve toplumsal cinsiyet rolleri tutumunu etkileyen faktörlerin belirlenmesi amaçlanmıştır. Bu amaca yönelik olarak Adıyaman Üniversitesi Eğitim Fakültesi İlköğretim Eğitimi Bölümünde eğitim gören 187 dördüncü sınıf öğrencisine Zeyneloğlu ve Terzioğlu tarafından geliştirilen Toplumsal Cinsiyet Rolleri Tutum Ölçeği uygulanmıştır. Araştırmada öğrencilerin eşitlikçi toplumsal cinsiyet rolü ve kadın toplumsal cinsiyet rolü, evlilikte toplumsal cinsiyet rolü, geleneksel toplumsal cinsiyet rolü ve erkek toplumsal cinsiyet rolü alt boyutlarına ilişkin eşitlikçi tutuma sahip oldukları belirlenmiştir. Öğrencilerin toplumsal cinsiyet rollerine ilişkin tutumları ile öğrenim gördüğü bölüm, mezun oldukları lise, okumakta olduğu bölümü seçmesinde etkili olan kişiler arasındaki farkın istatistiksel olarak anlamlı olduğu belirlenmiştir.