TÜFE Bazlı Reel Efektif Döviz Kurunun Alternatif Yaklaşımlarla Modellenmesi ve Tahminlenmesi

Özet

Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) bazlı reel efektif döviz kuru (REK), para biriminin rekabet gücünü ölçen bir endekstir. Döviz kurunun kısa aralıkları değişmesi ve çoğu zaman inişli çıkışlı olması nedeniyle, yatırımcılar riskleri azaltmak için etkili yöntemlere ihtiyaç duymaktadırlar. Bu çalışmada, farklı mimarilere sahip Yapay Sinir Ağı modelleri, Box-Jenkins ve Üstel Düzleştirme yöntemlerinin tahmin başarıları karşılaştırılarak en yüksek tahmin performansı gösteren yöntemin belirlenmesi ve belirlenen model yardımıyla 2019 yılı için aylık TÜFE abzlı REK tahminlerinin üretilmesi amaçlanmıştır. Çalışmada, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası tarafından yayınlanan “Döviz Kurları İstatistikleri” bülteninden elde edilen Ocak 2003 - Mart 2019 dönemini kapsayan 195 aylık TÜFE bazlı reel efektif döviz kuru verilerinden yararlanılmıştır. Modellerin tahmin başarıları Ortalama Mutlak Yüzde Hata (MAPE) istatistiği ile değerlendirilmiştir. Gerçekleştirilen analizler neticesinde, uygulanan çeşitli modeller arasında en başarılı sonucu veren modelin, Box-Jenkins Çarpımsal-mevsimsel SARIMA(0,1,1)(1,0,0)12 modeli olduğu görülmüş, elde edilen model yardımıyla 2019 yılı için aylık tahmin değerleri üretilmiştir.