Eşya ile İlişkide Değişen Tüketim Zihniyeti

Özet

Modern ekonomik düzen, kendi kategorilerine göre ‘geri kalmış’ ya da ‘üçüncü dünya’ olarakbelirlediği ülkelerin kaynaklarını sömürmeyi; düşük maliyet, yüksek kâr peşinde olan üretici vedüşük bedel, maksimum fayda arayışındaki tüketiciyi; sermayeye köle işçiyi, ilahlaştırılan reklamve moda araçlarının esir aldığı tüketicileri ifade eder. Günümüzde, özellikle insanların üretilenmala olan tutkusunu tahrik eden ve ‘çöldeki adama ısıtıcı, kutuplardakine klima ya da buzdolabısatabilme’ stratejisi üzerine oturmuş olan pazarlama zihniyeti, bilimsel tetkiklerle tespit edileneğilim ve zaafları merkeze alan reklam araçlarının da gücüyle, sanal olarak öne çıkarılan ve putlaştırılanrol modellerin tercihlerinin topluma pompalanmasıyla sun‘î ihtiyaçlar oluşturup tüketimibir yaşam biçimi hâline getirmeyi başarmış gözükmektedir. Reklam, moda, defile gibi tüketimihızlandıran ve üreticinin ağına düşüren araçların maliyeti de müşteriye yüklenmektedir. Eşyadaasıl olan işlevsellik iken bugün statüyü ölçen araca dönüşmesi, savurganlığı yaşam biçimi hâlinegetirmiş, bir tarafta açlıktan ölen diğer tarafta obezite sorunu yaşayan, zevk ve eğlenceden dörtköşe insan görüntüleriyle çelişkileri normalleşmiştir. Modern kapitalist düzenin sermaye olarakkullanabileceği her şeye yönelmesi ya da insanları yöneltmesi, en mahrem alanları bile sermaye yada tüketim konusu yapabilmesi, her şeyin çığırından çıktığını ve sözün bittiği son noktayı göstermektedir.İnsan bedeninin bile tüketime açıldığı bir dönemde yaşamaktayız. Bugün, unutulan veinsanın yaratılış gerçekliğine (fıtrat) bağlı helal, iffet, kanaat, infak, ihsan gibi kavramların yenidendevreye sokulmasına ve bunların yön vereceği bir zihniyete ihtiyaç vardır.