Kelâm ilminin doğuş nedenleri

Özet

Bu makale eleştirel bir bakış açısıyla Kelâm ilminin doğuşunu ve tarihsel gelişimini analiz etmeyi amaçlamaktadır. Kelâm ilmi, İslâm dininin temel inançlarını ve doktrinlerini tartışan özgün bir İslâmî disiplindir. İslâm itikadının temelleri ile ilgili fikirleri ortaya koyan ve onları farklı kültür ve dinlere ait sapkın inanış ve düNüncelere karşı koruyan kelâm ilmi, Kur’ân’a dayalı bir ilim alanıdır. Kur’ân’ın yardımıyla aklî yöntemler kullanarak inançsal sorunlara çözümler üretmeye çalışır. İslâm kelâmı, Hz. Peygamber’in vefatından sonra kader, hür irade ve Allah’ın zatı ile ilgili konularda İslâm toplumunu etkileyen yabancı düşünce akımlarına karşı aklî ve mantıkî delillerle İslâm’ın Kur’ân’da gösterilen temel ilkelerinin savunmasını yaparak ortaya çıkan ve daha sonra da Kur’ân ve Hz. Peygamber’in sözlerinden deliller getirerek gelişen bir bilim dalıdır. Bu yüzden, Kelâm ilminin ne zaman ortaya çıktığı ve geliştiği ile ilgili kesin bir tarihten söz etmek yerine, bir dönem veya bir devirden söz etmek daha mantıklı olacaktır. Bu bütün bilim dalları için geçerlidir.

Abstract

This article aims to analyse the rise and the development of ‘Ilm al-kalam’ with a critical point of view. It is an original Islamic discipline which discusses the basic beliefs and doctrins of the religion of Islam. ‘Ilm al-kalam’ putting forward thougts about the fundamentals of the Islamic belief and defending them against heretical beliefs and thoughts concerned with different cultures and religions is completely based on the Qur’an. By the help of the Qur’an, it tries to find solutions to problems about faith using rational methods. Islamic speculative theology is a branch of science which has appeared after the Prophet’s death by defending with rational and logical proofs the basic Islamic principles explained in the Qur’an against heretical movements of thoughts affecting the Islamic society upon the subjects about destiny, free will and the nature of God and then developed by presenting proofs from the Qur’an and the Prophet’s sayings.Therefore, instead of mentioning a definite time about when ‘Ilm al-kalam’ appeared and developed, it will be more logical to mention a period or an age. This is same for all branches of science.