Dergiler / Uluslararası Yönetim İktisat ve İşletme Dergisi / 2011 / Cilt: 7 - Sayı: 13

Gazete Spor Yazılarında Gönderimsel Bağdaşıklığın Yaratılması: Erişebilirlik Kuramı Çerçevesinde Bir Uygulama

CONSTRUCTION OF REFERENTIAL COHERENCE IN NEWSPAPER SPORTS ARTICLES: A STUDY WITHIN THE FRAMEWORK OF ACCESSIBILITY THEORY

Sayfa
397–408
DOI
—

Özet

Erişebilirlik Kuramı insan dilinin, özellikle de gönderimsel dizgenin, insan belleğiyle nasıl etkileşimde bulunduğunu betimlemeyi amaçlayan bir kuramdır. Ariel 1990, 2001 tarafından geliştirilen bu kuram, farklı zihinsel erişebilirlik durumlarını kodlayan gönderimsel anlatımların işlemsel çözümlemesini ortaya koymaktadır. Bu noktada Ariel, kendi aralarında düşükten yükseğe doğru ilerleyen erişebilirlik belirticilerinden oluşan bir erişebilirlik belirticisi ölçeği önermekte ve söz konusu belirticilerin yardımıyla dilsel gönderimlerin bilişsel yönünü açıklamaktadır. Bu çalışmada da, Ariel’in erişebilirlik hiyerarşisinin gazete spor makalelerinde ‘yandaşlık’ belirlemesinin yapılmasında bir ölçüt olarak alınıp alınamayacağı sorgulanmakta; metin üreticisinin ‘bizleştirme’ ve ‘ötekileştirme’ tutumunun farklı dilsel biçimlerle nasıl kurgulandığı araştırılmaktadır.

Abstract

Accessibility Theory aims to describe how language, particularly referential system, interacts with human mind. The theory, developed by Ariel 1990, 2001 , puts forward the cognitive analysis of referential elements encoding different mental accessibility degrees. Ariel suggests an accessibility marking scale which proceeds from low to high accessibility markers and attempts to explain the cognitive aspects of linguistic references. The purpose of our study is to find out whether the accessibility marking scale by Ariel can be used as a criterion to determine the partisanship in newspaper sports articles and to reveal how „us‟ and „them‟ attitude is constructed through the use of different linguistic resources

Anahtar kelimeler: EriĢebilirlik Kuramı, Metin Tasarımı, Gönderimsel BağdaĢıklık, EriĢebilirlik Belirticileri.