Dergiler / Çağdaş Türkiye Tarihi Araştırmaları Dergisi / 2018 / Cilt: 18 - Sayı: 37
1960 ASKERİ MÜDAHALE ÖNCESİ TİRELİ DEMOKRATLARIN ÇEKMİŞ OLDUĞU TELGRAFLAR VE 1961 HALK OYLAMASINDA TİRE SONUÇLARI
- Sayfa
- 715–731
- DOI
- —
Özet
Küçük Menderes nehrinin geçtiği verimli ovada sahip olduğu coğrafi konumuyla geçmişten günümüze sosyo-ekonomik açıdan önemli bir yerleşim merkezi olan Tire’nin tarihi antik döneme kadar gitmektedir. Tarih boyunca sosyal ve ekonomik zenginliğinin yanında halk arasında aktif siyasetin de mevcut olduğu bir yerleşim yeridir. Bu durumun yaşanmasında etkili olan nedenlerden biri, Osmanlı İmparatorluğu döneminde Tire’nin siyasi suçluların sürgün yeri olmasıdır. Cumhuriyet döneminde de Tire bölgenin önemli siyasi merkezlerinden biri olma özelliğini korudu. Çok partili demokrasiye geçildikten sonra da Cumhuriyet Halk Partisi ve Demokrat Parti’nin ilçe teşkilatları kamuoyu üzerinde oldukça etkiliydiler. Cumhuriyet dönemi Türk siyasi tarihinin ilk halk oylaması 1961 yılı askeri müdahalesi sonrası hazırlanan anayasanın oylanması için uygulanmıştır. Halk oylamaları ile vatandaşların ülke yönetimindeki önemli gelişmeler üzerinde doğrudan söz sahibi olmaları mümkün olmaktadır. Bu çalışma ile Tireli demokratların çekmiş olduğu telgraflarda görülen siyasi atmosferin Osmanlı’dan cumhuriyete bölgenin önemli bir merkezi olan Tire’de 27 Mayıs Askeri Müdahalesi sonrasında hazırlanan anayasanın Türk siyasi hayatında ilk kez halk oylamasına sunulması süreci ve sonuçlarına yansıması etüt edilmektedir.
Abstract
Tire, whose history goes back to ancient antiquity, is a socio-economically important settlement from past to present thanks to its geographical position with its efficient meadow hosting the Little Meander (Küçük Menderes) River. Throughout history, it had the feature of having social and economic prosperity as well as being a settlement in which people were concerned with politics. One of the reasons for this is the fact that during the Ottoman Empire, Tire was the place of exile of political prisoners. In the Republican period, Tire maintained the characteristic of being one of the significant centers of the region. After the implementation of multi-party democracy, the district organizations of the Republican People's Party and the Democratic Party were quite influential on the public opinion.The first referendum of the Turkish political history of the Republican period was applied for the voting of the Constitution prepared after the revolution in 1961. Via referendum, citizens have the opportunity to have a direct voice in the major developments in the country’s governance. The purpose of this study is to analyze the results and evaluate the first referendum process in Turkish political history for the Constitution prepared after the military coup of May 27 in Tire, which is a remarkable center of the region from the Ottoman Empire to Republican period.