Dergiler / Çağdaş Türkiye Tarihi Araştırmaları Dergisi / 2018 / Cilt: 18 - Sayı: 37
SAVAŞ EKONOMİSİ UYGULAMALARI İÇİNDE II. DÜNYA SAVAŞI YILLARINDA AYDIN’DA VARLIK VERGİSİ
- Sayfa
- 645–676
- DOI
- —
Özet
II. Dünya Savaşı sırasında hem siyasi hem de ekonomik olarak içinde bulunulan çok sıkıntılı dönem, özellikle ekonomi alanında daha sonra çok tartışılacak bazı politikaların uygulanmasını getirmiştir. Çıkartılan bir takım olağanüstü yasalar döneme damgasını vurmuş ise de halen günümüzde dahi tartışılmaktadır. Bunlardan bir tanesi 1940 tarihli Milli Korunma Kanunu, diğeri ise 1942 tarihli Varlık Vergisi Kanunu’dur. Çıkarılan vergiden amaç devletin olağanüstü savaş döneminde ekonomik yönde yükünü hafifletmekti. Verginin uygulanmasında İstanbul, İzmir gibi şehirlerde sorunlar yaşanırken, gayr-ı müslim nüfusun çok az yaşadığı Aydın’da böyle bir sorun görülmediği gibi aksine hükümete destekte verilmiştir. İçlerinde daha sonra Varlık vergisine karşı muhalefet edecek olan Adnan Menderes’in de bulunduğu mükellefler kendilerine değer biçilen rakamları ödemişlerdir. Verginin yalnızca gayr-ı Müslimlerden alındığına dair sık tekrarlanan yanlış bilgilerin aksine Aydın örneğinde de görüleceği gibi varlık vergisini ödeyenlerin tamamı Türklerden oluşmuştur.
Abstract
Troubled times, both for political and economic respects, of the World War II brought the imposition of some policies especially in the field of economy that would cause much criticism later on. Legislations of some extraordinary acts set seal on the period and continued to be discussed until today. One of these legislations was the National Protection Act of 1940 and the other was the Capital Tax Act of 1942. Purpose of the legislated tax was to relieve state from the economic burden of the war conditions. While problems were encountered during the enforcement of the act in the cities like İstanbul and İzmir, no difficulty experienced in Aydın where non-muslim population was sparse and even people seemed to be supporting the government. Obligors, among them Adnan Menderes who would opposed the act later, paid the figures that was imposed on them. In spite of the frequent misinformation that the tax was imposed only on non-muslims, as it can be seen in Aydın case, in some places, those who paid the Capital Tax were all Turkish citizens.