TENOR VE BARİTON SES TÜRLERİNİN BİLGİSAYAR DESTEKLİ TEMEL FREKANS VE FORMANT ANALİZİ

COMPUTER AIDED FUNDAMENTAL FREQUENCY AND FORMANT ANALYSIS OF TENOR AND BARITONE VOICE TYPES

Özet

Ses eğitiminde erkek sesleri, ses özelliklerine göre tenor,bariton ve bas olarak üç ana grupta sınıflandırılmaktadır. Kişilerin sesözelliklerine göre hangi ses grubunda yer aldığı, uzman bir seseğitimcisinin piyano eşliğinde yapacağı öznel bir değerlendirme ile ortayaçıkarılmaktadır. Bu tür bir değerlendirme ile ses türleri saptanabilmekte,ancak bazen farklı sonuçlar ortaya çıkabilmektedir. Bundan dolayı sestürü belirlemede yardımcı unsur olarak kullanılabilecek bilgisayardestekli nesnel bir değerlendirmenin tespiti önem arz etmektedir. Buçalışmada, ses eğitimi almış 10 tenor ve 10 bariton sesten alınankayıtların bilgisayar destekli temel frekans ve formant analizi Praat veMatlab programları ile yapılarak, tenor ve bariton ses türlerinin ayırt ediciözelliklerinin ortaya çıkarılması çalışması yapılmaktadır. Araştırmanınçalışma grubunu Batı Karadeniz bölgesinde bulunan bir üniversitenindevlet konservatuvarında öğrenim gören 20 öğrenci oluşturmaktadır. Buöğrencilerin 3’ü güzel sanatlar lisesi mezunu ve geri kalan 17’si ise genellise mezunudur. Kayıtlar, tenor ve bariton sese sahip katılımcıların farklınotalarda ‘a’ ve ‘e’ vokallerini seslendirmeleri ve bu seslerin iTrack Dockstüdyo kayıt ortamında kaydedilmesi ile oluşturulmuştur. Elde edilensonuçlar, ‘a’ ve ‘e’ vokalleri üzerinden aynı mi (E4) notası üzerindeyapılacak temel frekans analizinin tenor ve bariton ses türlerini ayırtetmede kullanılabilecek anlamlı bir araç olamayacağı; bununla birlikteF1, F2 ve F3 formantları cinsinden yapılacak formant analizinin ise ikises türünü ayırt etmede başarılı bir araç olduğunu göstermiştir. Analizsonuçları tenorların baritonlara göre hem ‘a’ hem de ‘e’ vokallerinde dahayüksek F1, F2 ve F3 formantlarına sahip olduklarını (‘e’ vokali F1formantında hariç) göstermiştir. Ayrıca mi (E4) notası üzerindenyapılacak olan bir formant analizinde, iki ses türünü ayırmak için ‘a’vokalinde F1 ve F3 formantların, ‘e’ vokalinde ise F2 ve F3 formantlarınındaha etkili olduğu gözlemlenmiştir.

Abstract

In voice training, male voices are classified in three main groups as tenor, baritone, and bass according to their voice characteristics. According to their voice characteristics, determining the persons’ voice group in which they are involved is revealed by a subjective evaluation of an expert voice educator with a piano. With such an evaluation, the voice types can be detected, but sometimes this may lead to different results. Therefore, it is important to determine a computer-aided objective evaluation which can be used as an aid in determining the voice type. In this study, by performing the computer-aided fundamental frequency and formant analysis of the recordings taken from 10 tenors and 10 baritones who have voice training with Praat and Matlab programs, the study of revealing the distinguishing features of tenor and baritone voice types is performed. The study group of the research consists of 20 students studying in the state conservatory of a university located in the Western Black Sea region. Three of the students are graduated from fine arts high school and the remaining seventeen students are graduated from general high school graduates. Recordings are created from the participants having tenor and baritone voices by singing ‘a’ and ‘e’ vocals on different notes and recording these sounds on iTrack Dock studio recording media. The obtained results demonstrated that the fundamental frequency analysis performed on the same mi (E4) note over ‘a’ and ‘e’ vocals is not a meaningful tool for distinguishing the tenor and baritone vocal types note; however, the formant analysis performed in terms of F1, F2 and F3 formants is a successful tool in distinguishing two voice types. Analysis results showed that the tenors have higher F1, F2 and F3 formants than baritones in both ‘a’ and ‘e’ vocals (except F1 formant for ‘e’ vocal). In addition, in a formant analysis to be carried out on the mi (E4) note, it was observed that F1 and F3 formants in ‘a’ vocal and F2 and F3 formants in ‘e’ vocal are more effective in distinguishing two voice types.