Dergiler / Türk Dünyası Araştırmaları / 2020 / Cilt: 125 - Sayı: 247

BULGAR TÜRKÇESİ ÜZERİNE ARAŞTIRMA ve İNCELEMELER 3 : KUBER KİŞİ ADI; KUVİARİS, KÜRİGİR BOY ADLARININ KÖKEN ve ANLAMLARI

Sayfa
267–276
DOI
—

Özet

Makalemizde Tuna Bulgar Türklerine ait üç kelime incelenmiştir. İlkin Büyük Bulgaristan’ı kuran Kobrat’ın dördüncü oğlu Kuber’in köken ve anlamı üzerinde durulmuş, sondaki -ar’ın geniş zaman eki olduğu, adın ilk hecesinde -a- > -u- değişimi vuku bulduğu ortaya konulmuştur.Bu olgu günümüz Çuvaşçasında da görülür. *Kabar’ın anlamı Türkçe “başkaldırır, isyan eder”dir. Bu anlama Hazarların Kabar “başkaldırır, isyan eder” boy birliği adından yararlanarak vardık. İkinci olarak Kuviaris boy adı incelenmiş, kelimenin *Kabar kişi adıyla bağlantılı olduğu gösterilmiştir. Anlamı “başkaldıran(lar), isyan eden(ler)”dir. Üçüncü olarak Kürigir boy adı incelenmiş, bunun Orkun yazıtlarında geçen kürä- “kaçak olmak, bağımsız olmak, yönetilmez olmak” fiilinden -gir topluluk ekiyle türeyen bir isim olduğu anlatılmıştır. Böylece Tuna Bulgar Türklerine ait üç sorunsal aydınlığa kavuşturulmuştur.

Anahtar kelimeler: Kuber, Kuviaris, Kürigir, Kabar, Bulgar Türkleri