Dergiler / Gümrük ve Ticaret Dergisi / 2019 / Cilt: 6 - Sayı: 17
Vergi Uyuşmazlıklarını Önlemeye Yönelik Yeni Bir Yöntem: İzaha Davet Müessesesi
- Sayfa
- 12–29
- DOI
- —
Özet
Devletler vergi gelirlerini en üst seviyeye çıkarmak için farklı vergileme yöntem ve tekniklerinden faydalanırlar. Bu süreçte mükelleflerin vergiye uyum düzeylerinin yükseltilmesi büyük önem taşır. Sistemsel denetimlerle tespit edilen vergi kayıplarının en aza indirilebilmesi ve vergi maliyetlerinin düşürülebilmesi için kullanılan modern yöntemlerden birisi de izaha davet müessesesidir. İzaha davet müessesesi ile vergiyi doğuran olay meydana geldiği halde vergilendirilmemiş kazançların, normalden daha az uygulanacak ceza haddi ile kayıt altına alınması amaçlanmaktadır. Böylelikle bilgi eksikliği, dalgınlık, hesap hatası gibi art niyet olmaksızın vergi kaybına neden olan durumlar için mükelleflere açıklama imkânı tanınarak gönüllü uyum sağlanmaya çalışılmaktadır. Bu kapsamda çalışmada vergi uyumu, vergi psikolojisi ve vergi uyuşmazlığı olguları kavramsal çerçevede ele alınmış, sonrasında izaha davet müessesesine neden ihtiyaç duyulduğuna, müessesenin kapsamına, amaçlarına ve uygulama sürecine yer verilmiştir. Gerçekleştirilen anket sonuçlarına istinaden değerlendirmelerde bulunulmuştur. Buna göre izaha davet müessesesinin tanınırlığının henüz yeterli düzeyde olmadığı, izaha davet edilen mükelleflerin ise çoğunluğunun müesseseyi faydalı bulduğu belirlenmiştir. Mali idarece geliştirilen teknoloji odaklı uygulamaların, mükelleflerce olumlu karşılandığı da görülmüştür.
Abstract
States use different taxation methods and techniques to maximize tax income. In this process, it is of crucial importance to increase taxpayer’s tax compliance. One of the modern methods used to minimize the tax losses determined by systematic audits and to reduce the tax costs is the establishment of the Invitation to Explain Method. The aim of this process is to record the non-taxed earnings and apply a penalty which is below the legal practice even though the event requires paying taxes. In this way, it is aimed to ensure voluntary compliance by providing the taxpayers with the opportunity to explain unintentional actions resulting in tax losses such as lack of information, inattentiveness and calculation errors. In this study, the concepts of tax compliance, tax psychology and tax disputes are handled in a conceptual framework and also the reason why the Invitation to Explain Method is needed, the scope of the establishment and application processes are included. Evaluations have been made based on the survey conducted. Accordingly, it has been found that the recognition of the establishment of the Invitation to Explain Method is not sufficient yet, and the majority of taxpayers invited to explain find the establishment of the method beneficial. It has also been observed that technology is used as an effective tax collection tool by local administrations and this is welcomed by taxpayers.