Besin Ögesi Örüntü Profili: Toplu Beslenme Hizmeti Veren Kuruluşlarda Uygulanan Menülerin Değerlendirilmesi

Nutrient Profiling: Evaluation of Menus Served in Institutional Food Service Systems

Özet

Amaç: Bu çalışma, Toplu Beslenme Hizmeti verilen kuruluşlarda sunulan çeşitli menülerin, spesifik amaçlar doğrultusunda bilimsel ve pragmatik ilkelere göre besinlerin, besin ögesi bileşimlerinin hesaplanması için kullanılan besin ögesi örüntü profil modelleri ile değerlendirilmesi amacıyla gerçekleştirilmiştir. Gereç ve Yöntem: Ankarada Toplu Beslenme Hizmeti veren 3ü özel, 2si devlet üniversitesi yemekhanesinde sunulan bir aylık menülerin tümünü kapsayan ve sınıfa özgü uluslararası kullanılan valide edilmiş FSA-WXY Ofcom (Food Standards Agency-FSA), Besin Ögesinden Yoğun Besin NRF9.3 modeli (Nutrient Rich Food Index 9.3) ve Uluslararası Sağlıklı Seçimler Modeli (Choices International) besin ögesi örüntü profil modelleri ile değerlendirilmiştir. Bulgular: Bu çalışmada, WXY Ofcom modelinde elde edilen skorların tümü 4 puanın altında, NRF 9.3 modeline göre ise en düşük puanı C özel üniversitesi (12.28±9.0 puan) alırken, en yüksek puanı ise B devlet üniversitesi (19.7±7.5 puan) almıştır. Uluslararası Sağlıklı Seçimler modeline göre tüm üniversite yemekhanelerinde uygulanan menülerin lif/posa (%50.9) ve doymuş yağ asidi (%21.5) içerikleri nedeniyle kriterleri sağlayamadıkları saptanmıştır Sonuç: Menülerin NRF 9.3 Modeli ve Uluslararası Sağlıklı Seçimler Modeli ile yapılan hesaplamalarından elde edilen sonuçlar daha uygun bulunmuştur. Besin ögesi örüntü profilleri menülerin değerlendirilmesi için bilimsel temelli objektif bir araçtır.

Abstract

Aim: This study was conducted to evaluate the different menus served in institutional food service systems with the models developed for specific purposes, according to the principles of the scientific and pragmatic nutrient composition with respect to their nutritional compositions. Material and Methods: Monthly lunch menus of five university (three foundation and two state universities) cafeteria, located in Ankara were evaluated with across the board and category specific, internationally validated Nutrient Rich Food Index 9.3 (NRF 9.3), Food Standards Agency (FSA) FSA-Ofcom WXY and Choices International nutrient profiling models. Results: It was found that according to FSA-Ofcom WXY model all the scores were below 4 and menus were considered as healthier and according to NRF 9.3 model lowest score was determined in C foundation university (12.28±9.0 point) and the highest score was determined in B state university (19.7±7.5 point). According to Choices International model, cafeteria menus were not complying the fiber (50.9%) and saturated fatty acid (21.5%) criteria of the model. Conclusion: In the evaluation of menus, more appropriate results were obtained with NRF 9.3 and International Choices models. It could be concluded that nutrient profiling models are objective tools and could be used to evaluate the catering menus.