Hak Dini Kur'ân Dili’ndeki Arap mesellerinin tespiti ve incelenmesi

Özet

Elmalılı Muhammed Hamdi Yazır, muazzam eseri Hak Dini Kur’an Dili’nde temel tefsir kaynaklarından, hadis, fıkıh, tasavvuf, kelâm, felsefe, tarih, dil ve edebiyat alanlarıyla ilgili İslâmî literatürden yararlanmıştır. Eserde Kur’an dili Arapça’yla ilgili azımsanamayacak miktarda malumat vardır. Elmalılı, âyetleri tefsir ederken çok sayıda Arapça beyti şâhit getirmiştir, fakat onun istişhâdı ve örneklemesi, beyitlerle sınırlı değildir. Arap dili ve edebiyatında çok önemli bir yere sahip meselleri de değerli eserinde kullanmıştır. Mesel, “belli bir kaynaktan çıkmış olmakla birlikte zamanla yaygınlaşarak halka mal olan anonim özdeyiş, atasözü” şeklinde tarif edilir. Bu çalışma, Elmalılı Muhammed Hamdi Yazır’ın Hak Dini Kur’an Dili’nde âyetleri tefsir ederken başvurduğu Arap mesellerini, eserde kullanıldıkları bağlamlarıyla ele almakta ve klasik kaynakları kullanmak suretiyle herbiriyle ilgili aydınlatıcı bilgi sunmaktadır.

Abstract

Elmalılı Muhammed Hamdi Yazır took advantage of basic sources of the commentaries of the Quran, Islamic literature related with hadith, fiqh, sufism, Islamic theology, philosophy, history, language and literature in his enormous work Hak Dini Kur’an Dili. There are much more information related with Arabic which is the Quranic language in this work. Elmalılı gave evidence many Arabic couplets while he was interpreting the Quranic verses. However, his exemplification was not limited with them. He used the proverbs that have a very important place in the Arabic language and literature in his valuable work. Mathal is defined as “it is an anonymous saying, proverb that belongs to folk in time becoming widespread in spite of coming from a particular source”. This study deals with the Arabic proverbs that Elmalılı Muhammed Hamdi Yazır refered to while he was interpreting the verses of the Quran with their contexts in the work and presents enlightening information about each of them by using the classical sources.