Tasavvuf Târihinde Cüneydî çizgi

Özet

Cüneyd-i Bağdâdî (ö. 297/909), tasavvuf ilminin teşekkül sürecinde Bağdat’ta yaşamış ve kendisinden sonraki pek çok sûfî üzerinde etkili olmuş bir şahsiyettir. O, hâli, tavrı ve görüşleri bakımından tasavvuf tarihinde saygın bir yere sahiptir. Tasavvufun nazarî ve amelî boyutunu kendisinde bütünleştirebilmiş ender şahsiyetlerden birisidir. Bundan dolayı “Cüneydiye” denilen bir mektebin de öncüsüdür. Bu makalenin amacı öncelikle “Tasavvufta Cüneydî bir çizgiden bahsedilebilir mi?” sorusuna cevap aramaktır. Daha sonra Cüneydî ekolün gerek itikadî gerekse tasavvufî sahadaki temel özelliklerine değinmek; ardından tevhîd, mîsâk, fenâ ve ma’rifet gibi Cüneyd’in tasavvuf terminolojisine kazandırdığı bazı kavramları birbirleriyle ilişkili olarak ele almaktır.

Abstract

Junayd al-Baghdādī (d. 297/909) who lived in Baghdad in the process of formation of the the science of sūfism and a figure have affected in many sūfis in the next. He has a respectable place in the history of sūfism from the point of view of his state, attitude ande views. He is one of the very rare characters who has integrated the theoretical and practical dimensions of sufism. Therefore, the pioneer of the school called “Junaydiyya”. The aim of this article is firstly to answer the question “Can be talked about a Junaydī line in sūfism?” Later, to touch on the base characteristics of Junaydī sect in the field of belief and sufism; after that, to discuss some conceptions which Junayd has earned to the terminology of sūfism like unification, annihilation, eternal covenant and gnosis in relation to each other.