Türkiye’de Döviz Kuru ve Faiz Oranı Arasındaki Etkileşim: Türkiye için Ampirik Kanıtlar

The Interaction Between Exchange Rates and Interest Rates in Turkey: Empirical Evidences for Turkey

Özet

Finansın küreselleşmesi sonucu sermaye giriş çıkışlarının hız kazanması, döviz kurlarında aşırı dalgalanmalar meydana getirmekte ve döviz kurlarına ilişkin belirsizliği arttırarak ileriye dönük tahmin yapmayı oldukça güçleştirmektedir. Teorik bilgiye göre döviz kurları ve faiz oranları arasında sıkı bir ilişki söz konusudur ve sermayenin faize duyarlılığının yüksek olduğu ülkelerde para politikası aracılığıyla kurdaki dalgalanmaları sınırlandırmak mümkün olmaktadır. Bu çalışmanın amacı, Türkiye’de para politikası faiz oranı ve piyasa faiz oranlarının döviz kurları üzerindeki etkilerini ampirik olarak sorgulamaktır. Bu bağlamda nominal döviz kuru ile para politikası faiz oranı, ortalama fonlama maliyeti ve gösterge faiz oranı arasındaki dinamik ilişkiler, VAR metodolojisi ve ARDL sınır testi aracılığı ile 2011:01 ile 2018:05 dönemine ait aylık veriler kullanılarak araştırılmıştır. Elde edilen sonuçlar TCMB’nin resmi politika faiz oranları (politika faizi ve ortalama fonlama maliyeti) ile nominal döviz kuru arasında ne kısa ne de uzun dönemde anlamlı bir ilişki olmadığına işaret etmektedir. Buna karşın, piyasa faizi olarak modele dahil edilen gösterge tahvil faizi ile nominal döviz kuru arasında pozitif yönlü anlamlı bir ilişki olduğu tespit edilmiştir. Sonuçlar birlikte değerlendirildiğinde, merkez bankasının piyasa faiz oranlarını resmi faiz oranları ile yönlendirmek suretiyle döviz kurlarını dolaylı yoldan etkileyebileceği sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract

The acceleration of capital inflows as a result of the globalization of finance causes excessive fluctuations in exchange rates and increases uncertainty about exchange rates, making it difficult to make predictions. According to theoretical knowledge, there is a close relationship between exchange rates and interest rates and it is possible to limit the fluctuations in exchange rates through monetary policy in countries where capital movements are highly sensitive to interest rates. The aim of this study is to question empirically the impacts of monetary policy interest rates and market interest rates on exchange rates in Turkey's. In this context, the dynamic relationships between the exchange rates and interest rates in Turkey were investigated by using monthly data for the period through 2011:01-2018:05 with VAR method and the ARDL cointegration test. The results indicate that there is no significant relationship between the CBRT's official policy interest rates (policy rate and average funding cost) and the nominal exchange rate either in the short or long term. On the other hand, there is a positive correlation between the benchmark bond rate and exchange rate. When the results are evaluated, it is understood that the central bank may affect the exchange rates indirectly by directing the market interest rates with the official interest rates.