Servetin Tüketim Üzerindeki Asimetrik Etkileri1

Özet

Hanehalkı tüketim harcamaları ile ilgili kararlarını yalnızca cari gelirlerini değil, sahip oldukları serveti de göz önünde bulundurarak almaktadır. Bu durum iktisat literatüründe servet etkisi olarak isimlendirilmektedir. Teorik olarak, hane halkı servetinde yaşanan değişim tüketim harcamalarını etkilemektedir. Bu çerçevede, servet etkisinin varlığının ekonomi üzerinde önemli etkilerinin olacağı ifade edilebilir. Diğer taraftan, Türkiye ekonomisinde son yıllarda konut ve finansal varlıkların fiyatlarında önemli dalgalanmalar yaşanmıştır. 2008 finansal krizi konut fiyatlarında yaşanan gelişmelerin toplam talep üzerindeki uyarıcı etkisinin önemini ortaya koymuştur. Bununla birlikte, yaşanan gelişmeler servetteki artış ve azalışın tüketim üzerindeki etkisinin aynı olmadığını göstermektedir. Bu doğrultuda, çalışmanın amacı konut ve finansal servetteki değişimin tüketim harcamaları üzerindeki asimetrik etkilerini ampirik olarak araştırmaktır. Çalışmada, iki ampirik model tahmin edilmektedir. Birincisinde, konut servetinin tüketim üzerindeki etkisi araştırılmaktadır. İkinci modelde ise finansal servetin tüketim üzerindeki etkisi araştırılmaktadır. Çalışmanın yöntemi NARDL’dir. Analizler 2011:Q1-2019:Q4 dönemini kapsamaktadır. Çalışmanın ampirik bulguları servet ve tüketim arasında asimetrik eşbütünleşme ilişkisi olduğunu göstermiştir. Uzun dönemde, konut servetindeki artışın tüketim üzerinde bir etkisi yoktur. Ancak, konut servetindeki %1’lik bir azalma tüketimi %0.32 düşürmektedir. Finansal servetteki değişimin tüketim üzerindeki etkisi ise hem artış hem azalış durumunda ortaya çıkmaktadır. Finansal servetteki %1’lik artış tüketimi %0.18 artırırken, finansal servetteki %1’lik düşme tüketimi %0.21 azaltmaktadır. Sonuçlar birlikte değerlendirildiğinde, analiz döneminde servet etkisinin geçerli olduğu ifade edilebilir.

Abstract

Households make their decisions regarding their consumption expenditures by considering not only their current income but also their wealth. This relationship is termed as the wealth effect in the economic literature. Theoretically, the change in household wealth affects their consumption expenditures. In this context, it can be stated that the existence of the wealth effect will have important effects on the economy. On the other hand, the Turkish economy has experienced significant fluctuations in the prices of housing and financial assets in recent years. The 2008 financial crisis revealed the importance of the stimulating effect of housing prices on total demand. However, empirical evidence shows that the impact of increase and decrease in wealth on consumption is not the same. Accordingly, the study aims to empirically investigate the asymmetrical effects of the change in housing and financial wealth on consumption expenditures. In the study, we estimated two empirical models. Firstly, we investigated the effect of housing wealth on consumption. In the other model, we examined the impact of financial wealth on consumption. The empirical method of the study is NARDL. The analyses include between the 2011:Q1-2019:Q4 periods. The empirical results indicate that there is asymmetric cointegration relationship between wealth and consumption. In the long term, the increase in housing wealth has no effect on consumption. However, a 1% reduction in housing wealth lowers consumption by 0.32%. The impact of the financial wealth on consumption occurs in both an increase and a decrease in financial wealth. While a 1% increase in financial wealth raises consumption by 0.18%, a 1% decrease in financial wealth reduces consumption by 0.21%. When the empirical results are evaluated together, it can be stated that the wealth effect is valid in the analysis period.