ÜÇLÜ GÜÇ ÜRETİM SİSTEMLERİNDE ANA GÜÇ ÜRETİM BİRİMİ SEÇİMİ İÇİN ÇOK ÖLÇÜTLÜ KARAR VERME UYGULAMASI

AN APPLICATION OF MULTIPLE CRITERIA DECISION MAKING ON SELECTING THE PRIME MOVER FOR TRIGENERATION SYSTEMS

Özet

Fosil yakıtlar günümüzde baskın birincil enerji kaynağı olma özelliğini korumaktadır. Artan enerji ihtiyacı, araştırmacıları kaynakların daha verimli kullanılması yönünde çalışmaya teşvik etmektedir. Enerji verimliliği sorununa üretim ve tüketim olmak üzere iki boyuttan yaklaşmak olanaklıdır. Fosil yakıtların tüketimi ile çoğunlukla elektrik ve ısıtma ihtiyacını karşılamaya yönelik enerji üretimi gerçekleştirilmektedir. Üçlü güç üretim (ÜGÜ) (İngilizce, tri-generation) teknolojileri eş zamanlı olarak elektrik-ısıtma ve soğutma ihtiyaçlarını karşılamayı amaçlayan sistemler sunmaktadır. Bu sistemlerin teknik, ekonomik, çevresel ve sosyal boyutlar bakımından geleneksel enerji üretim sistemlerine kıyasla göreli üstünlüğünü kanıtlayan çalışmaların sayısı her geçen gün artmaktadır. Ne var ki, uygun ÜGÜ sistemi bileşenlerinin seçimi ve seçilen sistemin en iyi (optimum) şekilde nasıl işletileceğinin belirlenmesi başlı başına bir sorundur. Bu çalışmada, küçük ölçekli bir ÜGÜ sistemi için, olası ana güç üretim birimi teknolojileri arasından en uygunu, çok ölçütlü karar verme yöntemi kullanılarak belirlenmiştir. Belirtilen sistem için olası seçenekler, ilgili yazında daha önce çalışılan sistemlerden seçilmiştir. Karar verme öncesinde seçimi etkileyen ölçütler de yine aynı şekilde ilgili yazından elde edilmiş ve karar verme yöntemi olarak ise bulanık TOPSIS yöntemi kullanılmıştır

Abstract

In today's world, fossil fuels are still considered to be the primary energy source. Increasing energy demand leads researchers to conduct studies on energy efficiency field. Two facades of energy efficiency problems are production type and consuming type, respectively. Fossil fuels are mainly used for generating electricity and heating. Tri-generation technologies enable simultaneous satisfaction of electricity, heating and cooling demands. Increasing number of studies show that these systems are more preferable regarding technical, economic, environmental and social aspects. On the other hand, choosing the right system configuration and operating this system optimally is an important problem itself. In this study, the most suitable alternative for a small sized tri-generation system is chosen using a multiple criteria decision making method. The alternatives of systems are adopted from the literature. The attributes that affect the selection process are also taken from the literature. Fuzzy TOPSIS is used in order to select the best alternative