Bir Ortaçağ kaynağında yerel yönetim ve köy reisliğine (riyaset-i dih) ilişkin veriler

Some data relating to local administration and village chairmanship (riyaset-i dih) according to a medieval source

Özet

XIV. yüzyılda, Azerbaycan sınırları içinde kaleme alınan Düstûr el-Kâtib fi Ta 'yîn el-Merâtib adlı eser, dönemin devlet teşkilatı ve yerel yönetimleri hakkında bilgi veren önemli bir kaynaktır. Çalışmamızda, söz konusu kaynak tanıtıldıktan sonra, genel ola-rak İlhanlı eyalet yönetimine değinilmektedir. Ardından, kaynaktaki veriler ışığında XIV. asır İlhanlı yerel yönetimi içinde riyêset-i dîh, yani köy reisliği kurumu ele alınmaktadır. Bu çerçevede, köy reisinin yetki ve sorumlulukları ile faaliyetleri üzerinde durulmakta; merkeze ve diğer devlet görevlilerine karşı yükümlülükleri belirtilmektedir.

Abstract

Duştur al-Kâtib fï Ta'yïn al-Marâtib, written in Azerbaijan in the 14th century, is an important source in terms of the state organization and the local authorities of the era. Within framework of the study, first, the source Riyâsat-i dîh or the chairman-ship/presidency of the village, within the 14th century Ilkhanid local administration, is described in the light of Düstûr al-Kâtib. Then, the institution of the Ilkhanid province administration is terms. In this respect, the authority, responsible, and activities of the village headman are investigated; obligations of the riyâsat to the center of the government and to the other officials are described.