NİYAZİ BERKES'E GÖRE YUSUF AKÇURA NİÇİN UNUTULDU?

Özet

Niyazi Berkes, İstanbul Üniversitesi Sosyoloji Konferansları Dergisi'nin 1976 tarihli "Ziya Gökalp" sayısında "Unutulan Adam" başlıklı bir makale yayımlar. Bu makalede Yusuf Akçura'yı "unutulan adam" olarak tanımlar; çünkü 1976 yılı hem Ziya Gökalp'in, hem de Yusuf Akçura'nın 100. doğum yılı olmasına rağmen, Türk kamuoyunda sadece Gökalp'in doğum yıldönümü hatırlanmaktadır. Berkes, Gökalp ve Akçura'nın düşüncelerini karşılaştırmak suretiyle neden Akçura'nın unutulup Gökalp'in hatırlandığını tartışmak ister. Ona göre, en az Gökalp kadar önemli bir düşünür olan Akçura'nın unutulmasının altında özel sebepler olmalıydı. Berkes, Gökalp'e göre daha ilerici ve laik bir düşünür olan Akçura'nın Türkiye'deki gerici çevreler tarafından bilerek unutulduğunu ve dinsel bir milliyetçilik anlayışına sahip olan Gökalp'in ise bu çevreler tarafından Cumhuriyet devrimlerine karşı kullanıldığını iddia eder.

Abstract

Niyazi Berkes published an article titled "The Forgotten Man" in the "Ziya Gokalp" issue of the Istanbul University Journal of Sociology Conferences in 1976. He described Yusuf Akcura as "the forgotten man" in this article; because although the year 1976 is the 100th anniversary of both Ziya Gokalp and Yusuf Akcura, only the birth anniversary of Gokalp was remembered in the Turkish public opinion. Berkes, wanted to discuss why Akcura was forgotten and Gokalp was remembered by comparing Gokalp and Akcura's thoughts. According to him, there had to be special reasons under the forgotten of Akcura, who was at least as important thinker as Gokalp. Berkes claims that Akcura, a more progressive and secular thinker than Gokalp, was deliberately forgotten by the reactionary circles in Turkey and Gokalp, who had a religious nationalism, was used by these circles against the Republican revolutions.