Dünyada Faz 3 Çalışmaları Devam Eden COVID-19 Aşı Adaylarının Güncel Durumu

Özet

Aralık 2019’da Çin’in Wuhan kentinde ortaya çıkan ve etkeni net olarak belirlenemeyen pnömoni vakaları ile başlayan araştırmalar yeni tip bir koronavirüsün varlığını ortaya koymuştur. Etkene SARS-CoV-2 (severe acute respiratory syndrome coronavirus-2), virüsün neden olduğu hastalık tablosuna ise COVID-19 (coronavirus disease-2019) adı verilmiştir. Tüm dünyada giderek artan vaka sayıları ve hastalığa bağlı artan ölüm oranları çok sayıda aşı çalışmasının da eş zamanlı olarak başlamasına sebep olmuştur. Dünya Sağlık Örgütünün 22 Aralık 2020 verilerine göre tüm dünyada hâlihazırda devam eden COVID-19 aşı çalışması sayısı 233 olup, klinik çalışmalar aşamasına geçmiş olan çalışma sayısı ise 61’dir. Bu çalışmaların 15’i ise Faz 3 aşamasında bulunmaktadır. Ülkemizde Dünya Sağlık Örgütü kayıtlarına göre devam eden 12 COVID-19 aşı çalışması bulunmaktadır ve bu aşıların tümü preklinik safhadadır. Bu derleme yazıda COVID-19 aşı çalışmaları içerisinde Faz 3 evresi devam eden 15 aşı adayı çalışma tartışılmıştır.

Abstract

Research started with the pneumonia cases that emerged in Wuhan, China in December 2019 and whose cause could not be determined clearly, revealed the existence of a new type of coronavirus. The infectious agent was named SARS-CoV-2 (severe acute respiratory syndrome coronavirus-2), and the disease setting caused by the virus was entitled COVID-19 (coronavirus disease-2019). The increasing number of cases and mortality rates due to the disease worldwide has caused a large number of vaccine research studies to be initiated simultaneously. According to the World Health Organization (WHO) December 22nd 2020 data, the number of Covid-19 vaccine research studies currently ongoing all over the world is 233 and the number of studies that have passed the clinical trials stage is 61. 15 of these studies are at Phase 3 stage. There are 12 ongoing COVID-19 vaccine studies in our country and all of them are in the preclinical stage. In this review article, 15 vaccine candidate studies whose Phase 3 stage continues, were discussed among the COVID-19 vaccine research studies.