Râfiî el-Kazvînî'nin Fıkıhçılığı ve Bazı Fıkhî Görüşleri (Taharet ve Salat Konuları Özelinde)

Özet

Fıkhî mezheplerin usûl ve füruuna dair meselelerin iyi bilinmesi, tarihsel gelişim süreçlerinin fakihler ve eserleri ekseninde araştırılıp incelenmesi, tale- belerin fıkıh melekesini kazanmalarında büyük öneme sahiptir. Bu durum Şafiî mezhebi için de söz konusudur. Dolayısıyla İmâm Şâfiî'den sonra Şâfiî mez- hebinin gelişmesine, İslam coğrafyalarına yayılmasına ve oralarda istikrar bulmasına katkı sağlayan birçok fakih yetişmiştir. Bu fakihlerden biri de hiç kuşkusuz Râfiî el-Kazvînî'dir. Râfiî el-Kazvînî, mütekaddim fukahânın mezhe- be dayalı görüşlerini bir araya toplamış, sahih görüşleri zayıf olanlarından ayıklamış, mezhebe yeni bir şekil ve düzen vermiştir. Bütün bunları ortaya koyarken kendinden önceki fakihlerin fıkhî birikimlerinden azami derecede istifade etmiştir. Bu itibarla o, hicri yedinci asrın muharriri kabul edilmiş ve müteahhir fakihler tarafından da "Şeyhân" yani mezhepte iki otoriteden biri olma vasfına layık görülmüştür. Ayrıca onun, Şâfiî mezhebinin müntesipleri arasında mütedavil el-Azîz fî Şerhi'l-Vecîz ve el-Muharrer adlı eserleri, müte- ahhir fukahânın ilgisini çekmiş, üzerlerine birçok haşiye ve talik bazında ça- lışmalar yapılmıştır. Şâfiî mezhebinde bu kadar önemli bir yere haiz olan Râfiî'nin fıkıhçılığı, araştırdığımız kadarıyla bugüne kadar herhangi bir aka- demik çalışmaya konu olmamıştır. Bu sebeple biz de bu makalemizde Taha- ret (temizlik) ve Salat (namaz) konuları ekseninde Râfiî'nin el-Azîz fî Şerhi'l- Vecîz ve el-Muharrer adlı eserlerindeki fıkıhçılığını kısaca ele aldık