Atasözlerindeki Eskicil (Arkaik) Unsurlar

Özet

Atasözleri içinden çıkmış olduğu toplumun örf, âdet, tarih, felsefe, yaşayışla ilgili özelliklerini yansıtır. Bu nedenle, temel söz varlığı unsurları içerisinde önemli bir yere sahip olan atasözleri, söz varlığını zenginleştirmede önemli materyallerdendir. Araştırmada, Türk atasözlerinin söz varlığı içinde yer alan eski / arkaik kelimelerin tespiti amaçlanmaktadır. Araştırma, nitel araştırma yaklaşımına uygun olarak doküman incelemesi tekniği ile gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın örneklemini, yaygın kullanıma sahip bir eser olan, Ömer Asım Aksoy'un Atasözleri ve Deyimler Sözlüğü'ndeki atasözleri oluşturmaktadır. Aksoy'un sözlüğündeki günümüzde kullanımı az ya da kullanımdan düşmüş kelimeler Dîvânu Lugâti't-Türk ve Kutadgu Bilig dizinlerine bakılarak tespit edilmeye çalışılmıştır. Çalışmamızda eski (eskicil-arkaik) dil unsuru özelliği gösteren 41 kelimeye rastlanmıştır

Abstract

Proverbs reflect a society’s customs, traditions, history, philosophy, and way of life. Therefore, proverbs, which occupy an important part in basic vocabulary, are among the essential elements that enrich vocabulary. In this study, the aim is to identify the archaic words in Turkish proverbs. The research was conducted using document analysis in accordance with the qualitative research approach. The research sample consists of the proverbs in the commonly used “Proverbs and Idioms Dictionary” by Ömer Asım Ersoy. The words which are used less frequently today or out of use in Aksoy’s dictionary were attempted to be identified by referring to Dîvânu Lugâti’t-Türk and Kutadgu Bilig indexes. In this research 41 words that displayed archaic features were identified