Multiple Sklerozlu Hastalarda Hastalık Modifiye Edici İlaç Tedavisine Uyumu Etkileyen Faktörler

Factors That Affect Adherence of Disease-Modifying Therapy in Patients with Multiple Sclerosis

Özet

Giriş: Multiple Sklerozlu hastalarda ilaç tedavisine uyum; tedavi etkinliğinin artırılması, hastanın engellilik oranının azaltılması, atakların önlenmesi ve yaşam kalitesinin artırılması için önemlidir. Amaç: Araştırma MS hastalarının hastalık modifiye edici ilaç tedavisine uyumu etkileyen faktörleri belirlemek amacıyla yapılmıştır. Yöntem: Tanımlayıcı türdeki bu araştırma Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Nöroloji Anabilim Dalı MS polikliniğinde Temmuz 2016-Şubat 2017 tarihleri arasında, araştırma sınırlıklarına uyan ve araştırmaya katılmayı kabul eden 198 MS hastası ile yürütülmüştür. Araştırmanın verileri; araştırmacı tarafından hazırlanan Birey Tanıtım Formu, Multiple Skleroz Tedaviye Uyum Anketi, Yorgunluk Şiddeti Ölçeği, Öz Etkililik/Yeterlik Ölçeği ve Başa Çıkma Stilleri Ölçeği Kısa Formu kullanılarak toplanmıştır. Bulgular: Hastaların %59.6’sı ilaç tedavisine uyumlu, %40.4’ü ilaç tedavisine uyumsuz olarak bulunmuştur. Avonex ilaç tedavisine uyum en yüksek olarak belirlenmiş, uyumsuz hastaların ilaç tedavilerini en çok atlama veya unutma nedeni “Hafıza (bellek) sorunları” olarak saptanmıştır. Hastaların sosyo-demografik ve hastalığa ilişkin özellikleri ile ilaç tedavisine uyum arasında anlamlı bir ilişki saptanmıştır (p<0.05). Hastaların başa çıkma tutumları, yorgunluk ve öz etkililik/yeterlik düzeyi ile ilaç tedavisine uyum arasında anlamlı bir fark bulunmamıştır (p>0.05). Sonuç: MS hastalarının ilaç tedavisine uyumu düşük olarak bulunmuş ve bunu etkileyen bazı sosyal, fiziksel ve bilişsel nedenlerin olduğu saptanmıştır.

Abstract

Objective: This study was conducted to investigate factors that influence adherence of disease-modifying therapy in Multiple Sclerosis patients. Methods: This descriptive study was conducted with 198 MS patients who meeting the inclusion criteria and accepting to participate in Ege University Faculty of Medicine, Department of Neurology, MS clinic between July 2016 and February 2017. Data were collected by using Individual Identification Form prepared by the researcher that including the sociodemographic characteristics, The Multiple Sclerosis Treatment Adherence Questionnaire (MS-TAQ), Fatigue Severity Scale, The Self Efficacy Scale and The Brief COPE. Results: Patients were adherent to therapy (59.6%) and 40.4% of patients were nonadherent to therapy. Avonex were significantly more adherent then other treatments and “Memory problems” have been found the most reason of missing or forgetting medication treatment in nonadherent patients. There was significant difference between medication adherence and some socio-demographic characteristics and characteristics of the disease. There was no significant difference between coping attitudes, fatigue and self efficacy level and medication adherence. Conclusion: As a result, patients' adherence with medication treatment was found low and there were some social, physical and cognitive reasons affecting it.