İDARİ USULDE ÖKSÜZ KALMIŞ BİR ALAN:İDARİ İŞLEMLERE KARŞI ZORUNLUİDARİ BAŞVURULARDAN KAYNAKLANANSORUNLAR

Özet

İdari işlemlerin hukuka uygunluğu yalnızca yargı denetimiyle sağlanmamakta, hukuka aykırılıklar idari denetim yoluyla da giderilebilmektedir. Yapılış amacı ve sonuç-ları bakımından ihtiyari başvurulardan farklı nitelikler taşıyan zorunlu idari başvurular, mahkemeye erişim hakkının kullanılabilmesi bakımından bariyer niteliği taşımaktadır. Adil yargılanma hakkını sınırlandıran bu başvuruların yapılış usulünün ve sonuçlarının kanunda düzenlenmesi gerekmektedir. Ancak mevcut uygulamada zorunlu başvuruların büyük bir kısmının zorunlu niteliğinin ve yapılış usulünün içtihat yoluyla belirlendiği görülmektedir. Bu başvurular bakımından kanunda son derece yüzeysel düzenlemeler yer almakta olup, bu haller içtihatla şekillenmiştir. Bu durum ise, sözü geçen alanın gri, belirsiz, “öksüz” hale gelmesine yol açmıştır. Zira, bu alanda yer alan başvurularda ba-zen ihtiyari başvuru yollarına ilişkin usuller kıyasen uygulanmış, bazense başvurunun niteliği dikkate alınarak özgün çözümler bulunmuştur. Üstelik bu çözüm arayışında tüm zorunlu idari başvurularda uygulanabilir ortak kurallar oluşturulamamış, içtihat birliği de sağlanamamıştır. Bu belirsizlik ise, başvurunun yapılması ve incelenmesi aşamasında mahkemeye erişim hakkının kaybına yol açacak uygulamalara sebep olmuştur. Ayrıca, zorunlu başvuru yolunun işletildiği hallerde idari yargıda dava konusu edilebilecek işle-min belirlenmesi aşamasında oluşan karmaşa hak kayıplarına sebep olabilmektedir. Pek çok sakıncayı barındıran bu karmaşanın ortadan kaldırılması için içtihadın yeniden göz-den geçirilmesi gerektiği şüphesizdir.