Dergiler / Alatarım / 2006 / Cilt: 5 - Sayı: 1
Turunçgillerde vegetatif özelliklerin kalıtımı: Üç farklı $F_1$ populasyonunda çöğür gelişimi kendileme depresyonu
- Dergi
- Alatarım
- Sayfa
- 1–9
- DOI
- —
Özet
Turunçgillerde yetiştiriciliği yapılan çeşitler genel olarak biyotik ve abiyotik stres koşullarına hassastır. Çöğür gelişimi ve meyve kalitesi gibi önemli karakterlerin kalıtım mekanizması tam olarak bilinmemektedir. Bu çalışmanın amacı çöğür gelişimi ile kalıtım mekanizması ve melez populasyonlarda görülen kendileme depresyonunu incelemektir. Çalışmada Clementine mandarini ana olarak kullanılmak üzere Minneola. Orlando tanjeloları ile Kara mandarini polen kaynağı olarak kullanılmasıyla elde edilen üç farklı populasyon üzerinde yürütülmüştür. Çöğür gelişimi Mersin'de bulunan Alata Bahçe Kültürleri Araştırma Enstitüsü arazilerinde iki populasyon yarı kontrollü sera koşullarında bir populasyon ise açık arazi koşullarında incelenmiştir. Çöğür gelişimi açısından her üç populasyon da devamlı varyasyon göstermiştir ki bu çok gen tarafından kontrol edildiğini göstermektedir. Her üç populasyonda da zayıf gelişen veya tamamen kuruyan bitki sayıları normal gelişme gösteren bitkilere oranla yüksek bulunmuştur. Kayma değerleri (skewness) sırasıyla 0.25, 0.38 ve 1.0 olarak hesaplanmıştır. Turunçgillerde zayıf gelişen veya hiç gelişme göstermeyen bitkilerin çokluğu kendileme depresyonu nedeniyle oluşabilir. Bu çalışma turunçgillerde melezleme programlarında yakın akrabalar arası melezlemelerde kendileme depresyonunun önemli kayıplara sebep olabileceğini ortaya çıkarmıştır.
Abstract
Cultivated Citrus cultivars, in general, are susceptible to biotic and abiotic stress factors. Genetic mechanisms of important traits such as seedling development and fruit quality are largely unknown. The objective of this study was to investigate mechanism of inheritance of seedling development and inbreeding depression based on three $F_1$ populations. The three populations derived from Clementine, as a maternal parent, and two tangelos, Minneola and Orlando, and Kara mandarin as pollen parents were investigated under semi-controlled greenhouse and field condition at Alata Horticultural Research Institute, Mersin. All three $F_1$ population showed continuous variation, which suggests quantitative control for seedling development. In addition, ratios of weak seedlings or non-surviving plants were found to be high relative to normally developing $F_1$ plants. Skewness was observed in all three populations, 0.25, 0.38, and 1.0, respectively. High ratio of weak plants or non-surviving plants may be caused by inbreeding depression, in Citrus. This study may conclude that inbreeding depression may cause significant weak seedling development or complete seedling losses in Citrus breeding programs involving close relatives.