Sıkıntıya Dayanma Ölçeği: Geçerlik ve Güvenilirlik Çalışması

A. Emre SARGIN,Kadir ÖZDEL,Çisem UTKU,Erkan KURU,ÖZDEN YALÇINKAYA ALKAR,M. Hakan TÜRKÇAPAR

Özet

Amaç: Sıkıntıya Dayanma Ölçeği (SDÖ), sıkıntıya dayanma kapasitesindeki kişisel farklılıkları ölçmek amacıyla Simons ve Gaher tarafından geliştirilmiştir. Bu çalışmanın amacı SDÖ'nün Türkçe sürümünün geçerlik ve güvenilirliğini incelemektir. Yöntem: Araştırmaya toplam 167 üniversite öğrencisi (erkek = 66, kadın=101) katılmıştır. Ölçüt geçerliği için Beck Anksiyete Envanteri (BAE) ve Durumluk-Sürekli Kaygı Envanteri (STAI) ve Rahatsızlığa Dayanma Ölçeği (RDÖ) kullanılmıştır. Yapı geçerliği için Kaiser-Meyer-Olkin (KMO) ve Barlett testi yapıldıktan sonra faktör analizi yapılmıştır. Tekrar test güvenilirliği için 6 hafta sonra ölçek 79 katılımcıya tekrar uygulanmıştır. Bulgular: SDÖ'nün yapı geçerliğini sınamak amacıyla varimaks eksen döndürme yöntemi kullanılarak faktör analizi yapılmıştır. Orijinal çalışmada ölçek dört faktörlü bir yapı gösterirken bizim çalışmamızda üç faktörlü bir yapı ortaya çıkmıştır. Cronbach alfa katsayıları ölçeğin tümü için .89; tolerans alt boyutu için .90; regülasyon alt boyutu için .80, öz yeterlik alt boyutu için .64 olarak bulunmuştur. STAI'nin Sürekli Kaygı Envanteri ve BAE, SDÖ'nün bütün alt ölçekleri ile, durumluk kaygı envanteri regülasyon alt boyutu ile 0.01 düzeyinde, RDÖ'nün her iki alt boyutu da regülasyon hariç diğer alt boyutlar ve ölçek toplam puanı ile 0.05 düzeyinde, test tekrar test güvenilirliği ise 0.01 düzeyinde istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur. Sonuç: Analizler, SDÖ'nün Türk üniversite öğrencileri üzerinde yeterli düzeyde geçerlik ve güvenilirlik değerine sahip olduğunu göstermiştir.

Abstract

Amaç: Sıkıntıya Dayanma Ölçeği (SDÖ), sıkıntıya dayanma kapasitesindeki kişisel farklılıkları ölçmek amacıyla Simons ve Gaher tarafından geliştirilmiştir. Bu çalışmanın amacı SDÖ’nün Türkçe sürümünün geçerlik ve güvenilirliğini incelemektir. Yöntem: Araştırmaya toplam 167 üniversite öğrencisi (erkek = 66, kadın=101) katılmıştır. Ölçüt geçerliği için Beck Anksiyete Envanteri (BAE) ve Durumluk-Sürekli Kaygı Envanteri (STAI) ve Rahatsızlığa Dayanma Ölçeği (RDÖ) kullanılmıştır. Yapı geçerliği için Kaiser-Meyer-Olkin (KMO) ve Barlett testi yapıldıktan sonra faktör analizi yapılmıştır. Tekrar test güvenilirliği için 6 hafta sonra ölçek 79 katılımcıya tekrar uygulanmıştır. Bulgular: SDÖ’nün yapı geçerliğini sınamak amacıyla varimaks eksen döndürme yöntemi kullanılarak faktör analizi yapılmıştır. Orijinal çalışmada ölçek dört faktörlü bir yapı gösterirken bizim çalışmamızda üç faktörlü bir yapı ortaya çıkmıştır. Cronbach alfa katsayıları ölçeğin tümü için .89; tolerans alt boyutu için .90; regülasyon alt boyutu için .80, öz yeterlik alt boyutu için .64 olarak bulunmuştur. STAI’nin Sürekli Kaygı Envanteri ve BAE, SDÖ’nün bütün alt ölçekleri ile, durumluk kaygı envanteri regülasyon alt boyutu ile 0.01 düzeyinde, RDÖ’nün her iki alt boyutu da regülasyon hariç diğer alt boyutlar ve ölçek toplam puanı ile 0.05 düzeyinde, test tekrar test güvenilirliği ise 0.01 düzeyinde istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur. Sonuç: Analizler, SDÖ’nün Türk üniversite öğrencileri üzerinde yeterli düzeyde geçerlik ve güvenilirlik değerine sahip olduğunu göstermiştir.