Bilişsel Çarpıtma Ölçeğinin Türkçe Formunun Geçerlilik ve Güvenirlik Çalışması

Özet

Bu araştırmanın amacı John Briere tarafından geliştirilmiş Cognitive Distortion Scale (CDS)-Bilişsel Çarpıtma Ölçeği'ni Türkçe’ye uyarlamak ve ölçeğin geçerlik ve güvenirlik analizlerini yapmaktır. Ölçeğin dilsel eşdeğerlik, geçerlik, güvenirlik ve madde analizi çalışmaları her bölüm için ayrı olmak üzere toplam 309 üniversite öğrencisinden elde edilen verilerle gerçekleştirilmiştir. Ölçeğin kriter geçerliliğine ilişkin bulgular, CDS ölçeği, Beck Depresyon ve Otomatik Düşünceler Ölçekleri ile karşılaştırılarak elde edilmiştir. Bilişsel Çarpıtma Ölçeğinin dilsel eşdeğerliği için İngilizce ve Türkçe formlarının iki hafta ara ile uygulanması sonucunda aralarındaki ilişki katsayısı 0,73 olarak bulunmuştur. Yapılan istatistiksel analizde Kaiser-MeyerOlkin değeri 0,923 bulunmuş, Bartlett test sonucunda ise p < 0,001 düzeyinde anlamlı sonuç elde edilmiştir. Ölçeğin alt boyutlarının cronbach alfa iç tutarlılık katsayısı 0,913 ile 0,783 arasında değişmektedir. Faktör analizi sonuçları tüm alt boyutlar arasında p < 0,001 düzeyinde anlamlı ilişkiler göstermiştir. Bu değerler 0,675 ile 0,435 arasında değişim göstermektedir. Elde edilen bu sonuçlar, testin orjinalindeki kuramsal temelin, Türkiye’deki araştırma ile desteklendiğini ortaya koymaktadır. Kriter geçerliliğine ilişkin analizlere göre Otomatik Düşünceler Ölçeği ve Beck Depresyon Ölçeği ile CDS’nin tüm alt boyutları arasında istatistiksel açıdan p<.001 düzeyinde anlamlı sonuç elde edilmiştir. Elde edilen bu sonuçlar CDS’nin ölçüt geçerliğini ispat etmektedir. CDS Bilişsel Çarpıtma Ölçeği geçerlik ve güvenirlik çalışmalarının sonuçları, ölçeğin, bireylerin sağlıklı olmayan düşünce biçimlerini ölçmede, geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı olarak kullanılabileceğini göstermektedir. Ayrıca araştırmanın çalışma grubu olan üniversite öğrencilerinin cinsiyet, anne- baba eğitim seviyesi ile sosyo ekonomik seviye açısından bilişsel çarpıtma ölçeği alt boyutlarında farklılık gösterdiği bulunmuştur.

Abstract

The aim of the study is to adapt the Cognitive Distortion Scale developed by John Briere into Turkish and to analyze the validity and reliability of the scale. The linguistic equivalence, validity, reliability and item analysis of the scale were performed with data obtained from a total of 309 university students for each session. The results regarding the criterion validity of the scale were obtained by comparing with the CDS scale, Beck Depression Inventory and Automatic Thoughts Questionnaire. For the linguistic equivalence of the Cognitive Distortion Scale, the correlation coefficient between the Turkish and the English forms was found as 0.73 after applying them in two weeks intervals. In the statistical analysis, the Kaiser-Meyer-Olkin value was found as 0.923 and the Bartlett test results were found to be significant at the level of p<0.001. The Cronbach’s alpha internal consistency coefficient of the subdimensions of the scale varied between 0.913 and 0.783. The results of the factor analysis showed significant correlations among all the sub-dimensions at p <0.001 level. The values varied between 0.675 and 0.435. The results revealed that the theoretical basis in the original test was supported by the research in Turkey. According to the analysis regarding the criterion validity, a statistically significant result was found among all the sub-dimensions of the CDS, and Automatic Thoughts Questionnaire and Beck Depression Inventory at the level of p<0.001. These results prove the criterion validity of CDS. The results of the CDS Cognitive Distortion Scale validity and reliability studies highlighted that the scale can be used as a valid and reliable measurement tool in order to measure individuals' unhealthy thinking styles. In addition, the university students forming the study group differed in the sub-dimensions of cognitive distortion scale in terms of gender, parental education level and socio-economic status.