Öğretmen Adaylarının Gözüyle Öğrenme Ortamlarının Akademik Motivasyon ve Problem Çözme Becerisine Katkısının İncelenmesi

Investigation of the Contribution of Learning Environment to Academic Motivation and Problem Solving Ability through the Lens of Prospective Teachers

Özet

Bu çalışmanın amacı, öğretmen adaylarının, problem çözme becerilerini ve akademik motivasyonlarını çeşitli değişkenlere bağlı olarak ve öğrenme ortamlarını akademik motivasyonları ve problem çözme becerileri açısından incelemektir. Çalışmaya, 2014-2015 Eğitim Öğretim Yılı bahar döneminde Ankara merkezde yer alan bir vakıf üniversitesinin Eğitim Fakültesi’nde bulunan Okul Öncesi Öğretmenliği, Sınıf Öğretmenliği, İlköğretim Matematik Öğretmenliği, Türkçe Öğretmenliği ve İngilizce Öğretmenliği Anabilim dallarında öğrenim gören 219, üçüncü ve dördüncü sınıf öğrencileri dahil edilmiştir. Katılımcıların problem çözme becerileri Heppner ve Petersen (1982) tarafından geliştirilen ve Türkçeye Savaşır ve Şahin (1997) tarafından adapte edilen “Problem Çözme Becerisi Envanteri” ile belirlenmiştir. Akademik motivasyonlarını ortaya çıkarmak amacıyla da Vallerand ve diğ. (1992) tarafından hazırlanan ve Karataş ve Erden (2011) tarafından Türkçeye uyarlanan “Akademik Motivasyon Ölçeği” kullanılmıştır. Araştırma, betimsel araştırma türlerinden tarama modelindedir. Verilerin analizinde betimsel istatistik teknikleri ve basit korelasyon teknikleri kullanılarak öğretmen adaylarının bölümlerine, sınıf düzeylerine ve ebeveyn eğitim durumlarına göre problem çözme becerileri ve akademik motivasyonları arasındaki farklılıklar ortaya konulmaya çalışılmıştır. Araştırmanın sonucuna göre, öğretmen adaylarının genel olarak akademik hayatlarıyla ilgili olarak olumlu tutum içinde oldukları görülmüştür. İçsel ve dışsal akademik motivasyon düzeyleri yüksek, motivasyonsuzluk düzeylerinin ise düşük olduğu, öğrenme ortamlarının da akademik motivasyonlarına olumlu yönde katkı sağladığı belirlenmiştir. Öğretmen adaylarının problem çözme becerisi algılarının olumsuz yönde olmasının ve kendilerini yetersiz hissetmelerinin, öğrenme ortamlarının karşılaştıkları problemleri çözmedeki etkisiyle ilgili verdikleri cevaplarla paralel sonuçlar ortaya koyduğu görülmüştür.

Abstract

The purpose of this study is to examine prospective teachers’ problem solving skills and academic motivations depending on various variables and to investigate learning environments in terms of academic motivation and problem solving skills. The study group included third and fourth year university students studying in Early Childhood Education, Primary School Teaching, Elementary Mathematics Teaching, Turkish Language Teaching, and English Language Teaching Programs at the Faculty of Education in a private university in Ankara. The participants' problem solving abilities were found out using "Problem Solving Ability Inventory" developed by Heppner and Petersen (1982) and adapted by Savaşır and Şahin (1997) into Turkish. In order to reveal their academic motivations, "Academic Motivation Scale" developed by Vallerand et al. (1992) and adapted by Karataş and Erden (2011) into Turkish was used. The research is designed as a survey model of a descriptive research. In the analysis of the data, descriptive statistics and simple correlation techniques were used to investigate the differences between problem solving skills and academic motivations of prospective teachers according to the departments, class levels, and parental education status. The results of the study show that the prospective teachers are generally in a positive attitude regarding their academic life. It has been also revealed that their intrinsic and extrinsic academic motivation levels are high, and learning environments contribute positively to their academic motivation. Moreover, the findings related to the negative perceptions of the prospective teachers regarding their problem-solving skills have been parallel to the results related to the effects of their learning environment on solving their problems.