Two Degrees of Grammaticalization of a Turkic Postverb

Özet

‛Görmek ve ‛bakmak fiilleri çeşitli Türk dillerinde ard-fiil olarak kullanılmak suretiyle dilbilgiselleşmiştir. Bu makale sözkonusu ard-fiillerin işlevleri üzerine yapılmış çalışmaları deǧerlendirerek bunların betimlenmesi konusunda yeni bir yaklaşım ortaya koymaktadır. Kör- / gör- ve ba - ve ara- gibi eşanlamlı fiiller iki aşamalı bir dilbilgiselleşme sürecinin sonucu olarak iki farklı işlevde kullanılmaktadır. Bu ard-fiilli yapıların ifade ettiǧi işlevlerden biri ikoniktir ve sözlüksel fiil birleşimlerine daha yakındır. İkonik olmayan diǧer işlev ise ileri seviyede dilbilgiselleşme göstermektedir. Çeşitli Türk dillerinden alınmış örneklerle bu kullanımlar ortaya konacaktır.

Abstract

Turkic verbs meaning to see, to look have been grammaticalized as postverbs in several languages. This article reviews previous accounts of the functions of these postverbs and suggests a new approach to their description. Postverbs based on kör- / gör- to see and synonymous verbs such as ba - and r - to see, to look are used in two different functions as a result of a two-step grammaticalization process. One of the functions conveyed by the postverb constructions is iconic and closer to a combination of lexical verbs. The other function, implying a non-iconic reading. represents a higher degree of grammaticalization. Examples taken from different Turkic languages will illustrate the usages.