Türkçede Aitlik Ulamı ve Biçimsel İfadesi

Özet

Bu çalışma aitliğin Türkçede bir dilbilgisel ulam olduğunu ve alanyazında şimdiye dek 3. tekil kişi iyelik eki olarak gösterilen -(s)I ekinin kişi, sayı ve aitlik yerine yalnızca aitlik ulamını gösterdiğini, diğer bir deyişle, -(s)I ekinin kişi ve sayı bilgisi içermeyen bir aitlik eki1 olduğunu önermektedir. -(s)I ekinin işlevi için önerilen çözümleme, ekin eklenme sürecini, belirdiği ortamı, iyelik öbeklerini, iyelik öbeklerinin anlamsal, yapısal ve biçimsel özelliklerini de kapsamaktadır. Önerilen çözümleme, biçimbilimi özerk bir sistem olarak kabul etmekte ve anlam ve biçimin ayrı süreçlere dayandığı bir biçimbilim modelini izlemektedir. Çalışma, ayrıca, iyelik öbeklerinde uyum ilişkisine değinmekte, sunulan önerileri desteklemek ve çalışmayı daha ilginç kılmak adına farklı dillerden veriler sunmaktadır.2

Abstract

In this study, I argue that possession or possessedness is a grammatical category in Turkish, and that the function of the so-called 3rd singular possessive suffix -(s)I is not to mark person and number but to mark only possessedness. This makes -(s)I a possessive suffix without either person or number information. The analysis proposed for the function of -(s)I also involves the suffixation of this suffix, possessive constructions (where -(s)I appears in), and the structural, morphological, and semantic properties of possessive constructions in Turkish. The analysis is based on the assumption that morphology is an autonomous component, and is framed within a processbased approach to morphology, in which form and meaning are treated as separate but mapping processes. The study also addresses agreement and a set of interesting data from other languages, supporting the current argumentation.